نكته : آرزوهاى دراز عامل بزرگ غفلت بدون شك اميد و آرزو و يا به تعبير عرب « امل » عامل حركت چرخهاى زندگى انسانها است ، كه حتى اگر يك روز از دلهاى مردم جهان برداشته شود ، نظام زندگى به هم مىريزد ، و كمتر كسى دليلى بر فعاليت و تلاش و جنب و جوش خود پيدا مىكند . حديث معروفى كه از پيامبر ص نقل شد الامل رحمة لامتى و لو لا الامل ما رضعت والدة ولدها و لا غرس غارس شجرا : « اميد مايه رحمت امت من است ، اگر نور اميد نبود هيچ مادرى فرزند خود را شير نمىداد ، و هيچ باغبانى نهالى نمىكاشت » ( 1 ) اشاره به همين واقعيت است . ولى همين عامل حيات و حركت اگر از حد بگذرد و به صورت « آرزوى دور و دراز » در آيد بدترين عامل انحراف و بدبختى است ، و درست همانند آب باران است كه مايه حيات است اما اين آب اگر از حد گذشت مايه غرق شدن و نابودى خواهد شد . اين آرزوى كشنده همان است كه آيات فوق روى آن تكيه كرده و آن را مايه بى خبرى از خدا و حق و حقيقت مىشمارد ، اين آرزوها و اميدهاى دور و دراز چنان انسان را به خود مشغول مىدارد و غرق در عالمى از تخيل مىسازد ، كه از زندگى و هدف نهائيش به كلى بيگانه مىشود . حديث معرفى كه در نهج البلاغه از على ع نقل شده نيز بيان گويايى براى اين واقعيت است : ايها الناس ان اخوف ما اخاف عليكم اثنان : اتباع الهوى و طول الامل ، اما اتباع الهوى فيصد عن الحق ، و اما طول الامل فينسى الآخرة : « اى مردم مخوفترين چيزى كه بر شما از آن مىترسم دو چيز است :

--> ( 1 ) سفينة البحار جلد اول صفحه 30 ( ماده امل ) .