الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

421

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

شد ، و نور خدا همه جا آشكار گشت و پيروزى در تمام جهات نصيب پيامبر ص اسلام شد . چرا چنين نشود در حالى كه « خداوند هم قادر است و هم حكيم و دانا » ، با حكمتش راههاى پيروزى را به پيامبرش نشان مىدهد و با قدرتش او را يارى مىكند ( * ( وَاللَّه عَزِيزٌ حَكِيمٌ ) * ) . داستان يار غار ماجراى مصاحبت « ابو بكر » با پيامبر ص در اين سفر و اشارات سر بسته اى كه در آيه فوق به اين موضوع شده در ميان مفسران شيعه و اهل تسنن بحثهاى مختلفى برانگيخته است . بعضى راه افراط را پوييده‌اند و بعضى راه تفريط را ، « فخر رازى » در تفسير خود با تعصب خاصى كوشش كرده كه دوازده فضيلت ! براى « ابو بكر » از آيه فوق استنباط كند و براى تكثير عدد ، آسمان و ريسمان را به هم بافته ، به - طورى كه پرداختن به شرح آن شايد مصداق اتلاف وقت باشد . بعضى ديگر نيز اصرار دارند كه مذمتهاى متعددى از آيه استفاده مىشود . نخست بايد ديد كه آيا كلمه « صاحب » دليل بر فضيلت است ؟ ظاهرا چنين نيست زيرا از نظر لغت « صاحب » به معنى « همنشين » و « همسفر » به طور مطلق است ، اعم از اينكه اين همنشين و همسفر شخص خوبى باشد يا بدى ، چنان كه در آيه 37 سوره « كهف » در داستان آن دو نفر كه يكى با ايمان و خداپرست و ديگرى بى ايمان و مشرك بود مىخوانيم : « قالَ لَه صاحِبُه وَهُوَ يُحاوِرُه أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ » : « رفيقش به او گفت : آيا به خدايى كه تو را از خاك آفريده كافر شدى » ؟