الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
413
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
نظامى اسلام به دست دشمنان نيفتد ، ولى در مورد « تبوك » چون مسئله شكل ديگرى داشت قبلا با صراحت اعلام نمود كه ما به مبارزه با « روميان » مىرويم زيرا مبارزه با امپراطورى روم شرقى همانند جنگ با مشركان مكه و يا يهود « خيبر » كار ساده اى نبود ، و مىبايست مسلمانان براى اين در گيرى بزرگ كاملا آماده شوند و خود سازى كنند . به علاوه فاصله ميان مدينه و سرزمين روميان بسيار زياد بود ، و از همه گذشته فصل تابستان و گرما و برداشت محصول غلات و ميوهها بود . همه اين امور دست به دست هم داده و رفتن به سوى ميدان جنگ را فوق العاده بر مسلمانان مشكل مىساخت ، تا آنجا كه بعضى در اجابت دعوت پيامبر ص ترديد و دودلى نشان مىدادند ! . آيات فوق نازل شد و با لحنى قاطع و كوبنده به مسلمانان هشدار داد و اعلام خطر كرد و آنها را آماده اين نبرد بزرگ ساخت ( 1 ) . تفسير باز هم حركت به سوى ميدان جهاد همانگونه كه در شان نزول گفتيم آيات فوق ناظر به جريان جنگ « تبوك » است . « تبوك » ، منطقه اى است ميان « مدينه » و « شام » كه الان مرز كشور « عربستان سعودى » محسوب مىشود ، و در آن روز نزديك سرزمين امپراطورى روم شرقى كه بر شامات تسلط داشت محسوب مىشد ( 2 ) .
--> 1 - اين شان نزول را به طور اجمال بسيارى از مفسران مانند « طبرى » در « مجمع البيان » و « فخر رازى » در « تفسير كبير » و « آلوسى » در « روح المعانى » آوردهاند . 2 - فاصله تبوك تا مدينه را 610 كيلومتر و تا شام 692 كيلومتر نوشتهاند .