اين واقعه در سال نهم هجرى يعنى حدود يك سال بعد از جريان فتح مكه روى داد ، و از آنجا كه درگيرى و مقابله در اين ميدان با يكى از ابرقدرتهاى جهان آن روز بود نه با يك گروه كوچك يا بزرگ عرب ، جمعى از مسلمانان از حضور در اين ميدان وحشت داشتند ، و لذا زمينه براى سمپاشى و وسوسه‌هاى منافقان كاملا آماده بود ، آنها نيز براى تضعيف روحيه مؤمنان از هيچ چيز فروگذار نمىكردند . فصل چيدن ميوه‌ها و برداشت محصول فرا رسيده بود و براى مردمى كه يك زندگى محدود كشاورزى و دامدارى دارند اين روزها ايام سرنوشت محسوب مىشود چرا كه رفاه يك سال آنها به آن بستگى دارد . بعد مسافت ، گرمى هوا نيز چنان كه گفتيم به اين عوامل باز دارنده كمك مىكرد . در اينجا وحى آسمانى به يارى مردم شتافت و آيات قرآن پشت سر يكديگر نازل شد و در برابر اين عوامل منفى قرار گرفت . در نخستين آيه مورد بحث قرآن با شدت هر چه تمامتر مردم را به جهاد دعوت مىكند ، گاهى به زبان تشويق ، و گاهى به زبان ملامت و سرزنش ، و گاهى به زبان تهديد ، با آنها سخن مىگويد و از هر درى براى آماده ساختن آنها وارد مىشود . نخست مىگويد : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد چرا هنگامى كه به شما گفته مىشود در راه خدا و به سوى ميدان جهاد حركت كنيد سستى و سنگينى به خرج مىدهيد » ؟ ( * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّه اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ ) * ) . « اثاقلتم » از ماده « ثقل » به معنى سنگينى است ، و جمله « * ( اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ ) * » كنايه از تمايل به ماندن در وطن و حركت نكردن به سوى ميدان جهاد است ،