الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

354

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

قرآن مىگويد همه پيروان كتب آسمانى پيشين ( متاسفانه ) گرفتار اين انحرافات مذهبى شده‌اند و اين حكم در باره همه آنها است . بعد تفاوتى را كه آنها با مشركان و بت پرستان دارند در ضمن يك جمله بيان كرده و مىگويد « اين مبارزه تا زمانى خواهد بود كه » جزيه « را بپردازند در حالى كه تسليم باشند » ( * ( حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ ) * ) . « جزية » از ماده « جزاء » به معنى مالى است كه از غير مسلمانان كه در پناه حكومت اسلامى قرار مىگيرند گرفته مىشود و اين نامگذارى به خاطر آن است كه آن را به عنوان « جزاء در برابر حفظ مال و جانشان » به حكومت اسلامى مىپردازند . ( اين مطلبى است كه از سخنان راغب در كتاب مفردات استفاده مىشود ) « صاغر » از ماده « صغر » ( بر وزن پسر ) به معنى كسى است كه به كوچكى راضى شود و منظور از آن در آيه فوق آن است كه پرداختن جزيه بايد به عنوان خضوع در برابر آئين اسلام و قرآن بوده باشد ، و به تعبير ديگر نشانه اى براى همزيستى مسالمتآميز و قبول موقعيت يك اقليت سالم و محترم در برابر اكثريت حاكم بوده باشد . و اينكه بعضى از مفسران آن را به عنوان تحقير و توهين و اهانت و سخريه اهل كتاب كرده‌اند ، نه از مفهوم لغوى كلمه استفاده مىشود و نه با روح تعليمات اسلام سازگار است و نه با ساير دستوراتى كه در باره طرز رفتار با اقليتهاى مذهبى به ما رسيده است تطبيق مىكند . نكته قابل توجه ديگر اينكه در آيه فوق گر چه در ميان شرائط « ذمه » تنها « جزيه » مطرح شده است ، ولى تعبير به « * ( هُمْ صاغِرُونَ ) * » يك اشاره اجمالى به ساير شرائط ذمه است ، زيرا از آن استفاده مىشود كه آنها فى المثل در محيط اسلامى دست به تبليغات بر ضد مسلمانها نزنند ، با دشمنان آنها همكارى نكنند ،