الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

337

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

زن و فرزند ، اقوام و خويشاوندان ، و مال و ثروت آن چنان روحشان را فرا گرفته كه حاضر به فداكارى و جهاد نيستند ، شديدا اخطار مىكند . به دنبال آن ، در آيات مورد بحث ، به مساله مهمى اشاره مىكند كه هر رهبرى در لحظات حساس بايد پيروان خود را به آن متوجه سازد ، و آن اينكه : اگر عشق مال و فرزند گروهى از افراد ضعيف الايمان را از جهاد بزرگى كه با مشركان در پيش داشتند باز دارد ، نبايد گروه مؤمنان راستين از اين موضوع نگرانى به خود راه دهند ، براى اينكه خداوند نه در آن روزهايى كه نفراتشان كم بود ( مانند ميدان جنگ بدر ) آنها را تنها گذارد ، و نه در آن روز كه جمعيتشان چشم پر كن بود ( مانند ميدان جنگ حنين ) ، انبوه جمعيت دردى را از آنها دوا كرد ، بلكه در هر حال يارى خدا و مددهاى او بود كه باعث پيروزيشان شد . لذا در آيه نخست مىگويد « خداوند شما را در موارد بسيارى يارى كرد » ( * ( لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّه فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ ) * ) « مواطن » جمع « موطن » به معنى محلى است كه انسان براى اقامت دائمى يا موقت انتخاب مىكند . ولى يكى از معانى آن ميدانهاى جنگ مىباشد به تناسب اينكه جنگجويان مدتى كوتاه يا طولانى در آن اقامت مىكنند . سپس اضافه مىكند « و در روز » حنين « شما را يارى نمود ، در آن روز كه فزونى جمعيتتان مايه اعجاب شما بود » ( * ( وَيَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ ) * ) . تعداد لشكر اسلام را در اين جنگ دوازده هزار نفر ، و بعضى ده هزار يا هشت هزار نوشته‌اند ، ولى روايات مشهور و صحيح دوازده هزار را تاييد مىكنند ، كه در هيچيك از جنگهاى اسلامى تا آن روز اين عدد سابقه نداشت ، آن چنان كه بعضى از مسلمانان مغرورانه گفتند : « لن نغلب اليوم » ! « هيچگاه با اين همه جمعيت امروز شكست نخواهيم خورد » .