اما چنان كه در شرح غزوه « حنين » به خواست خدا خواهيم گفت ، اين انبوه جمعيت كه گروهى از آنها از افراد تازه مسلمان و ساخته نشده بودند ، موجب فرار لشكر و شكست ابتدايى شد ، ولى سرانجام لطف خدا آنها را نجات داد . اين شكست ابتدايى چنان بود كه قرآن اضافه مىكند : « زمين با آن همه وسعتش بر شما تنگ شد » ( * ( وَضاقَتْ عَلَيْكُمُ الأَرْضُ بِما رَحُبَتْ ) * ) . « سپس پشت به دشمن كرده و فرار نموديد » ( * ( ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ ) * ) . در اين موقع كه سپاه اسلام در اطراف سرزمين حنين پراكنده شده بود ، و جز گروه كمى با پيامبر ص باقى نمانده بودند ، و پيغمبر ص به خاطر فرار آنها شديدا نگران و ناراحت بود ، « خداوند آرامش و اطمينان خويش را بر پيامبرش و بر مؤمنان فرستاد » ( * ( ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّه سَكِينَتَه عَلى رَسُولِه وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ ) * ) . « و همچنين لشكريانى كه شما نمىديديد ، براى تقويت و ياريتان فرو فرستاد » ( * ( وَأَنْزَلَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها ) * ) . همانگونه كه در ذيل آيات مربوط به « غزوه بدر » گفتيم نزول اين ارتش نامرئى الهى براى تحكيم و تقويت روح مسلمانان و ايجاد نيروى ثبات و استقامت در جان و دل آنان بود ، نه اينكه فرشتگان و نيروهاى غيبى در جنگ شركت كرده باشند ( 1 ) . و در پايان نتيجه نهايى جنگ « حنين » را چنين بيان مىكند : « خداوند افراد بى ايمان و بتپرست را كيفر داد » ( گروهى كشته و گروهى اسير و جمعى پا به فرار گذاردند آن چنان كه از دسترس ارتش اسلام خارج شدند )

--> ( 1 ) براى توضيح بيشتر به همين جلد از تفسير نمونه ذيل آيات 9 تا 12 سوره انفال مراجعه نماييد .