درگير شدند ، مانند حكومتهاى ايران و روم دانسته‌اند ، و بعضى اشاره به كفار قريش دانسته‌اند ، و بعضى اشاره به پاره اى از افراد كه مسلمان شدند و مرتد گشتند . ولى ظاهر آيات به خوبى گواهى مىدهد كه موضوع سخن همان گروه مشركان و بتپرستانى است كه در آن زمان به ظاهر با مسلمانان پيمان ترك مخاصمه داشتند ، ولى عملا پيمانشان را نقض كرده بودند و آنها گروهى از مشركان اطراف مكه ، يا ساير نقاط حجاز بودند . اما احتمال اينكه منظور يهود باشد ، بسيار بعيد است ، زيرا تمام بحثهاى اين آيات پيرامون مشركان دور مىزند . همچنين ممكن نيست كه منظور از آن طايفه قريش باشد ، زيرا قريش و سر كرده آنها ابو سفيان در سال هشتم هجرت پس از فتح مكه ظاهرا اسلام را قبول كردند ، در حالى كه سوره مورد بحث ما در سال نهم نازل شده است . و نيز اين احتمال كه منظور حكومتهاى ايران و روم باشد ، بسيار از مفهوم آيات دور است ، زيرا آيات سخن از يك درگيرى فعلى مىكند ، نه درگيريهاى آينده و علاوه آنها پيامبر را از وطن خود خارج نكرده بودند . و نيز احتمال اينكه منظور مرتدين باشد فوق العاده بعيد است زيرا تاريخ گروه نيرومندى از مرتدين را در آن زمان نشان نمىدهد كه مسلمانان بخواهند با آنها پيكار كنند ، و علاوه كلمه « ايمان » ( جمع يمين ) و همچنين كلمه « عهد » ظاهرا به همان معنى پيمان ترك مخاصمه است نه پذيرش اسلام ( دقت كنيد ) . و اگر مىبينيم در بعضى از روايات اسلامى اين آيه به آتشافروزان جنگ جمل ( ناكثين ) و مانند آنها تطبيق شده ، نه بخاطر آن است كه آيات در باره آنها نازل شده باشد ، بلكه هدف اين است كه روح آيه و حكم آن در مورد « ناكثين » و گروه‌هاى مشابهى كه بعدا روى كار خواهند آمد صادق است .