تنها سؤالى كه باقى مىماند اين است كه اگر منظور همان گروه‌هاى بت پرستان پيمانشكن هستند كه در آيات گذشته از آنها سخن گفته شد چرا در اينجا تعبير مىكند « * ( وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ ) * » : « اگر آنها پيمانهاى خويش را بشكنند » در حالى كه اين گروه‌ها پيمانها را عملا شكسته بودند ؟ پاسخ اين سؤال آن است كه منظور از جمله مزبور اين مىباشد كه اگر آنها به پيمان شكنى خويش ادامه دهند و دست از كار خود برندارند ، بايد با آنها پيكار كنيد ، نظير آنچه در معنى « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » مىگوئيم ، كه مفهومش اين است خدايا ما را هم چنان بر راه راست بدار ، و به هدايت ما ادامه ده . شاهد اين سخن آن است كه جمله مزبور ( * ( إِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ ) * ) در مقابل جمله ( * ( فَإِنْ تابُوا ) * . . . ) قرار گرفته است يعنى از دو حال خارج نيست ، يا آنها توبه مىكنند و دست از شرك و بتپرستى بر مىدارند و به راه خدا مىآيند ، و يا اينكه هم چنان به راه خويش ادامه مىدهند ، در صورت اول آنها برادران شما هستند ، و در صورت دوم بايد با آنان پيكار كنيد ! 2 - قابل توجه اينكه در آيات فوق نمىگويد با كافران مبارزه كنيد ، بلكه مىگويد با رؤسا و پيشوايانشان به جهاد برخيزيد ، اشاره به اينكه توده مردم پيرو رؤسا و زعماى خود هستند ، هدف گيرى شما بايد هميشه آنها باشند ، بايد سرچشمه‌هاى گمراهى و ضلالت و ظلم و فساد را ببنديد ، و ريشه‌ها را بسوزانيد ، و تا آنها هستند مبارزه با پيروانشان سودى ندارد ، به علاوه اين تعبير يك نوع بلندنگرى و علو همت و تشجيع براى مسلمانان محسوب مىشود ، كه طرف اصلى شما آنها هستند ، خود را آماده مبارزه با آنان كنيد نه افراد كوچكشان ! عجيب اينكه بعضى اين تعبير را اشاره به ابو سفيان و مانند او از بزرگان قريش دانسته‌اند ، در حالى كه گروهى از آنها در بدر كشته شدند و بقيه ( مانند