و ابناء سبيل بنى هاشم و سادات مىباشند ، اگر چه ظاهر آيه مطلق است و قيدى در آن ديده نمىشود ، دليل ما بر اين تقييد روايات زيادى است كه در تفسير آيه از طرق اهل بيت وارد شده و مىدانيم بسيارى از احكام در متن قرآن به طور مطلق آمده ولى « شرائط و قيود » آن بوسيله « سنت » بيان شده است و اين منحصر به آيه مورد بحث نيست تا جاى تعجب باشد . به علاوه با توجه به آنكه زكات بر نيازمندان بنى هاشم به طور مسلم حرام است بايد احتياجات آنها از طريق ديگرى تامين گردد و اين خود قرينه مىشود بر اينكه منظور از آيه فوق خصوص نيازمندان بنى هاشم است لذا ، در احاديث مىخوانيم كه امام صادق ع مىفرموده « خداوند هنگامى كه زكات را بر ما حرام كرد خمس را براى ما قرار داد بنا بر اين زكات بر ما حرام است و خمس حلال » ( 1 ) 5 - آيا غنائم منحصر به غنائم جنگى است ؟ موضوع مهم ديگرى كه در اين آيه بايد مورد بررسى دقيق قرار گيرد و در حقيقت قسمت عمده بحث در آن متمركز مىگردد ، اين است كه لفظ « غنيمت » كه در آيه آمده است تنها شامل غنائم جنگى مىشود يا هر گونه در آمدى را در بر مىگيرد ؟ ! . در صورت اول آيه تنها خمس غنائم جنگى را بيان مىكند و براى خمس در ساير موضوعات بايد از سنت و اخبار و روايات صحيح و معتبر استفاده كرد و هيچ مانعى ندارد كه قرآن به قسمتى از حكم خمس و به تناسب مسائل جهاد اشاره كند و قسمتهاى ديگرى در سنت بيان شود . مثلا در قرآن مجيد نمازهاى پنجگانه روزانه صريحا آمده است ، و همچنين به نمازهاى طواف كه از نمازهاى واجبه است اشاره شده ، ولى از نماز آيات كه مورد

--> ( 1 ) وسائل الشيعه جلد ششم بحث خمس و تفسير مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث از طرق اهل سنت نيز در اين زمينه رواياتى نقل شده كه به زودى به آن اشاره خواهد شد .