اينكه همه شما نزد او در قيامت اجتماع خواهيد كرد « ( * ( وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِه وَأَنَّه إِلَيْه تُحْشَرُونَ ) * ) . شك نيست كه منظور از قلب همانگونه كه سابقا هم گفته‌ايم روح و عقل است و اما اينكه خدا چگونه ميان انسان و روح و عقل او قرار مىگيرد احتمالات فراوانى در باره آن داده شده است : گاه گفته مىشود : اشاره به شدت نزديكى خداوند به بندگان است ، آن چنان كه گويى در درون جان او و ميان او و خودش قرار گرفته همانگونه كه قرآن مىگويد : ( وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْه مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ ) « ما از رگ گردن به انسان نزديكتريم . » و گاه گفته مىشود : « اشاره به آن است كه گردش دلها و فكرها به دست خداست آن چنان كه در دعا مىخوانيم « يا مقلب القلوب و الأبصار » : « اى كسى كه گردش دلها و فكرها به دست تو است » . و گاه گفته مىشود : منظور اين است كه اگر لطف خدا نبود هرگز انسان بحقانيت حق ، و باطل بودن باطل ، پى نمىبرد . و نيز گفته‌اند : منظور اين است كه مردم بايد تا فرصت دارند در انجام طاعات و كار نيك تلاش كنند زيرا خداوند ميان انسان و قلبش بوسيله مرگ حائل ايجاد مىكند . اما با يك نظر كلى مىتوان همه اين تفسيرها را در يك تفسير واحد جمع كرد و آن اينكه خداوند در همه جا حاضر و ناظر و به همه موجودات احاطه دارد در عين اينكه با موجودات اين جهان يكى نيست از آنها هم جدا و بيگانه نمىباشد ، مرگ و حيات ، علم و قدرت ، آرامش و امنيت ، توفيق و سعادت همه در دست او و به قدرت اوست و به همين دليل نه انسان چيزى را مىتواند از او مكتوم دارد و نه كارى را بى توفيق او انجام دهد و نه سزاوار است به غير او روى آورد و از