همانند گمراهان است ؟ « ( انعام 122 ) و گاهى به معناى حيات جاودان جهان ديگر آمده مانند يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي » اى كاش براى زندگى امروز ( روز رستاخيز ) چيزى از پيش فرستاده بودم . « ( سوره فجر آيه 24 ) و زمانى به معناى علم و توانايى بى حد و انتهاء مىآيد آن چنان كه در باره خدا مىگوئيم هو الْحَيِّ الَّذِي لا يَمُوتُ » او زنده اى است كه برايش مرگ وجود ندارد « . با توجه به آنچه در اقسام حيات گفتيم روشن مىشود كه مردم عصر جاهلى گر چه زندگى مادى حيوانى داشتند اما از زندگى انسانى و معنوى و عقلانى محروم بودند قرآن آمد و آنها را دعوت به حيات و زندگى كرد . و از اين جا به خوبى معلوم مىشود آنها كه دين و مذهب را در يك سلسله برنامه‌هاى خشك و بى روح و خارج از محدوده زندگى و در حاشيه برنامه‌هاى فكرى و اجتماعى مىپندارند چقدر در اشتباهند يك دين راستين آن است كه حركت در همه زمينه‌هاى زندگى ايجاد كند روح بدهد فكر و انديشه بدهد ، احساس مسئوليت بيافريند ، همبستگى و اتحاد و ترقى و تكامل در همه زمينه‌ها ايجاد كند و به تمام معنى حيات آفرين بوده باشد ! ضمنا اين حقيقت نيز آشكار شد آنها كه آيه فوق را تنها به « جهاد » يا « ايمان » يا « قرآن » يا « بهشت » تفسير كرده‌اند و اين امور را به عنوان تنها عامل حيات در آيه فوق معرفى كرده‌اند ، در حقيقت مفهوم آيه را محدود ساخته‌اند زيرا مفهوم آيه همه اينها را در بر مىگيرد و بالاتر از آنها را هر چيز ، هر فكر ، هر برنامه ، و هر دستورى كه شكلى از اشكال حيات انسانى را بيافريند در آيه فوق مندرج است . سپس مىگويد : « بدانيد كه خداوند ميان انسان و قلب او حائل مىشود ، و