* ( الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ ) * ) و اين راستى عجيب بود كه ارتش نيرومند قريش در برابر سپاه كوچك مسلمانان - طبق نقل تواريخ - آن چنان روحيه خود را باخته بود كه جمعى از درگير شدن با مسلمانان بسيار وحشت داشتند ، گاه پيش خود فكر مىكردند اينها افراد عادى نيستند بعضى مىگفتند مرگ را بر شترهاى خويش حمل كرده و از يثرب ( مدينه ) برايتان سوغات آورده‌اند . شك نيست كه اين رعبافكنى در دل دشمن كه از عوامل مؤثر پيروزى بود بدون حساب نبود ، آن پايمردى مسلمانان ، آن نماز جماعت و شعارهاى گرم و داغشان ، آن اظهار وفادارى مؤمنان راستين و سخنانى همچون سخنان « سعد بن معاذ » كه به عنوان نمايندگى از طرف انصار به پيامبر ص عرض كرد : پدر و مادرم به فدايت باد اى رسول خدا ما به تو ايمان آورده‌ايم و به نبوت تو گواهى داده‌ايم كه هر چه مىگويى از طرف خدا است ، هر دستورى را مىخواهى بده و از اموال ما هر چه مىخواهى برگير ، به خدا سوگند اگر به ما فرمان دهى كه در اين دريا ( اشاره به درياى احمر كه در آن نزديكى بود ) فرو رويم فرو خواهيم رفت ، ما آرزو داريم خداوند به ما توفيق دهد خدمتى كنيم كه مايه روشنى چشم تو شود ، آرى اين گونه سخنان كه به هر حال در ميان دوست و دشمن پخش مىشد به اضافه آنچه قبلا از استقامت مردان و زنان مسلمان در مكه ديده بودند ، همگى دست به دست هم داد ، و وحشت براى دشمنان آفريد . باد شديدى كه به سوى جبهه دشمن مىوزيد و رگبارى كه بر آنها فرود آمد ، و خاطره وحشتناك خواب « عاتكه » در مكه و مانند اينها عوامل ديگرى براى وحشت و اضطراب آنها بودند . سپس فرمانى را كه در ميدان بدر به وسيله پيامبر ص به مسلمانان داده بود ، به ياد آنها مىآورد ، و آن اين بود كه هنگام نبرد با مشركان از ضربه هاى