الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
410
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
واقعيتى كه حكايت از روح حقطلبى قرآن دارد ، و آن احترام به موقعيت اقليتهاى صالح است يعنى : چنان نبود كه بنى اسرائيل يكپارچه فاسد و مفسد باشند و اين نژاد عموما مردمى گمراه و سركش معرفى شوند ، بلكه در برابر اكثريت مفسده جو ، اقليتى وجود داشتند صالح و ناهماهنگ با كارهاى اكثريت ، قرآن براى اين اقليت صالح اهميت خاصى قائل شده است و مىگويد : « از قوم موسى ع گروهى هستند كه دعوت به سوى حق مىكنند و حاكم به حق و عدالتند » ( * ( وَمِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَبِه يَعْدِلُونَ ) * ) . اين آيه ممكن است اشاره به گروه كوچكى باشد كه تسليم در برابر سامرى و دعوت او نشدند و همه جا حامى و طرفدار مكتب موسى ع بودند و يا گروههاى صالح ديگرى كه بعد از موسى ع به روى كار آمدند . ولى اين معنى با ظاهر آيه چندان سازگار نيست ، زيرا « * ( يَهْدُونَ ) * » و « * ( يَعْدِلُونَ ) * » فعل مضارع است و حد اقل حكايت از زمان حال يعنى عصر نزول قرآن مىكند و وجود چنين گروهى را در آن زمان اثبات مىنمايد ، مگر اينكه كلمه « كان » در تقدير بگيريم ، تا آيه اشاره به زمان گذشته بوده باشد و مىدانيم تقدير گرفتن بدون وجود قرينه خلاف ظاهر است . و نيز مىتواند ناظر به اقليتى از يهود كه در عصر پيامبر ص مىزيستند بوده باشد همانها كه تدريجا و پس از مطالعه كافى روى دعوت پيامبر ص سرانجام اسلام را پذيرفتند و در جمع مسلمانان راستين و حاميان مخلص درآمدند ، اين تفسير با ظاهر آيه و فعل مضارع كه در آن به كار رفته است هماهنگتر است . و اينكه در پاره اى از روايات شيعه و اهل سنت وارد شده كه اين آيه اشاره به گروه كوچكى است از بنى اسرائيل كه در ما وارء چين زندگى دارند ، زندگى عادلانه و توأم با تقوا و خداشناسى و خداپرستى ، علاوه بر اينكه با آنچه از وضع جهان آگاهيم سازگار نيست و تواريخ موجود اين موضوع را تاييد نمىكند ،