الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
411
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
احاديث مزبور از حيث سند معتبر نمىباشد ، و نمىتوان به عنوان يك حديث صحيح طبق قواعد علم رجال روى آنها تكيه كرد . در آيه بعد اشاره به چند قسمت از نعمتهاى خدا بر بنى اسرائيل مىكند . نخست مىگويد : « ما آنها را به دوازده گروه تقسيم كرديم » ( تا نظمى عادلانه و دور از برخوردهاى خشونتآميز در ميانشان حكومت كند ) ( * ( وَقَطَّعْناهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْباطاً أُمَماً ) * ) . روشن است هنگامى كه يك ملت داراى تقسيمبنديهاى صحيح و منظم بوده باشد ، و هر بخش و يا هر گروه تحت رهبرى رهبر لايقى قرار گيرد ، اداره آنها آسانتر و رعايت عدالت در ميانشان سهلتر خواهد بود ، و به همين دليل تمام كشورهاى جهان مىكوشند از اين اصل پيروى كنند . كلمه « اسباط » جمع « سبط » ( بر وزن ثبت و همچنين بر وزن سفت ) در اصل به معنى توسعه و گسترش چيزى به آسانى و راحتى است ، سپس به فرزندان - مخصوصا نوهها - و شاخههاى يك فاميل ، سبط و اسباط گفته شده است . در اينجا منظور از اسباط همان تيرههاى بنى اسرائيل است كه هر كدام از يكى از فرزندان يعقوب ع منشعب شده بودند . نعمت ديگر اينكه هنگامى كه بنى اسرائيل در بيابان سوزان ، به سوى بيت المقدس در حركت بودند و گرفتار عطش سوزان و تشنگى خطرناكى شدند ، و از موسى ع تقاضاى آب كردند ، « به او وحى فرستاديم كه عصايت را بر سنگ بزن و او چنين كرد ، ناگهان دوازده چشمه از سنگ جوشيد » ( * ( وَأَوْحَيْنا إِلى مُوسى إِذِ اسْتَسْقاه قَوْمُه أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ فَانْبَجَسَتْ مِنْه اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً ) * ) . و آن چنان اين چشمهها در ميان آنها تقسيم شد « كه هر كدام به خوبى چشمه خود را مىشناختند » ( * ( قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُناسٍ مَشْرَبَهُمْ ) * ) .