الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
4
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
به زمينهاى پوشيده از زراعت گفته مىشود ) . بعد اضافه مىكند كه « اين درختان از نظر ميوه و طعم با هم متفاوتند يعنى با اينكه از زمين واحدى مىرويند هر كدام طعم و عطر و خاصيتى مخصوص به خود دارند ، كه در ديگرى ديده نمىشود » ( * ( مُخْتَلِفاً أُكُلُه ) * ) ( 1 ) . سپس اشاره به دو قسمت ديگر از ميوه هايى مىكند كه فوق العاده مفيد و داراى ارزش حياتى هستند ، و مىگويد : « همچنين زيتون و انار » ( * ( وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ ) * ) انتخاب اين دو ، ظاهرا به خاطر آن است كه اين دو درخت در عين اينكه از نظر ظاهر با هم شباهت دارند ، از نظر ميوه و خاصيت غذايى بسيار با هم متفاوتند لذا بلافاصله مىفرمايد « هم با يكديگر شبيهند و هم غير شبيه » ( * ( مُتَشابِهاً وَغَيْرَ مُتَشابِه ) * ) ( 2 ) پس از ذكر اين همه نعمتهاى گوناگون ، پروردگار مىگويد : « از ميوه آنها به هنگامى كه به ثمر نشست ، بخوريد ولى فراموش نكنيد كه به هنگام چيدن ، حق آن را بايد ادا كنيد » ( * ( كُلُوا مِنْ ثَمَرِه إِذا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّه يَوْمَ حَصادِه ) * ) . و در پايان ، فرمان مىدهد كه « اسراف نكنيد ، زيرا خداوند مسرفان را دوست نمىدارد » ( * ( وَلا تُسْرِفُوا إِنَّه لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ ) * ) . « اسراف » به معنى تجاوز از حد اعتدال است ، و اين جمله مىتواند اشاره به عدم اسراف در خوردن و يا عدم اسراف در بخشش بوده باشد ، زيرا پاره اى از اشخاص به قدرى دست و دلبازند كه هر چه دارند به اين و آن مىدهند و خود و فرزندانشان معطل مىمانند .
--> ( 1 ) اكل ( با ضم الف و سكون يا ضم كاف ) به معنى چيزى است كه خورده مىشود ( از ماده اكل به معنى خوردن ) ( 2 ) در اين باره ذيل آيه 99 همين سوره نيز در جلد پنجم توضيحى گذشت .