الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
383
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
براى اينكه تصور نشود تنها اين ندامت و پشيمانى براى توبه آنها از چنين گناه عظيمى كافى بوده است ، قرآن چنين اضافه مىكند : « كسانى كه گوساله را معبود خود انتخاب كردند به زودى خشم پروردگار و ذلت در زندگى اين جهان به آنها خواهد رسيد » ( * ( إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ) * ) . و نيز براى اينكه تصور نشود اين قانون اختصاصى به آنها دارد ، اضافه مىكند « همه كسانى را كه افترا ( بر خدا ) مىبندند اين چنين كيفر مىدهيم » ( * ( وَكَذلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ ) * ) . تعبير به « اتخذوا » اشاره به اين است كه « بت » هيچگونه واقعيتى ندارد ، تنها انتخاب و قرارداد مردم بتپرست است كه به آن شخصيت و ارزش موهومى مىدهد و لذا كلمه « عجل » را پشت سر اين جمله مىآورد ، يعنى آن گوساله پس از انتخاب براى پرستش باز همان گوساله بود ! اما در اينكه اين « غضب » و « ذلت » چه بوده است ؟ قرآن در آيه فوق صريحا چيزى ذكر نكرده ، و تنها با اشاره سربسته اى گذشته است ، ولى ممكن است اشاره به بدبختيها و گرفتاريها و مشكلاتى بوده باشد كه بعد از اين ماجرا و قبل از حكومت در بيت المقدس ، دامان اسرائيليان را گرفت . يا اشاره به ماموريت عجيب كشتار يكديگر باشد كه به عنوان كيفر و مجازات در برابر چنين گناه سنگينى به آنها داده شد كه شرح آن در جلد اول همين تفسير صفحه 172 گذشت . در اينجا ممكن است اين سؤال پيش بيايد كه ما شنيدهايم با ندامت و پشيمانى حقيقت توبه تحقق مىيابد ، چگونه بنى اسرائيل كه از كار خود پشيمان شدند مشمول عفو خدا واقع نشدند ؟ ! پاسخ اين سؤال اين است كه ما هيچ دليلى نداريم كه پشيمانى به تنهايى در