الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
378
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
در حقيقت اين واكنش از يك سو روشنگر حال درونى موسى ع و التهاب و بيقرارى و ناراحتى شديد او در برابر بتپرستى و انحراف آنها بود ، و از سوى ديگر وسيله مؤثرى براى تكان دادن مغزهاى خفته بنى اسرائيل و توجه دادن آنها به زشتى فوق العاده اعمالشان . بنا بر اين اگر فرضا انداختن الواح تورات در اينجا زنندگى داشته باشد و حمله به سوى برادر كار صحيحى به نظر نرسد . اما با توجه به اين حقيقت كه بدون ابزار اين واكنش شديد ، و عكس العمل پر هيجان ، هيچگاه بنى اسرائيل به اهميت و عمق خطاى خويش پى نمىبردند و ممكن بود آثار بتپرستى در اعماق ذهنشان باقى بماند ، اين كار نه تنها نكوهيده نبود بلكه واجب و لازم محسوب مىگرديد . و از اينجا روشن مىشود كه ما هيچ نيازى به توجيهاتى كه بعضى از مفسران براى سازش دادن واكنش موسى ع با مقام عصمت انبياء ذكر كردهاند نمىبينيم . زيرا مىتوان گفت در اينجا موسى ع به قدرى ناراحت شد كه در هيچ لحظه از تاريخ بنى اسرائيل چنين ناراحتى و خشم شديدى براى او رخ نداد ، چون خود را در برابر بدترين صحنهها يعنى انحراف از خداپرستى به سوى گوساله پرستى مىديد و تمام آثار را در خطر مشاهده مىكرد . بنا بر اين انداختن الواح و مؤاخذه شديد برادر در چنين لحظه اى كاملا طبيعى بود . اين واكنش شديد و اظهار خشم اثر تربيتى فوق العاده اى در بنى اسرائيل گذارد ، و صحنه را به كلى منقلب ساخت ، در حالى كه اگر موسى ع مىخواست با كلمات نرم و ملايم آنها را اندرز دهد شايد كمتر سخنان او را مىپذيرفتند . سپس قرآن مىگويد : هارون براى برانگيختن عواطف موسى ع و بيان بىگناهى خود گفت : « فرزند مادرم ! اين جمعيت نادان مرا در ضعف و اقليت