بنى اسرائيل با مشاهده آن همه معجزات و شنيدن آن همه آيات الهى به راه نيامدند به خاطر آن است كه ما افراد متكبر و خودخواه را كه در برابر حق جبهه گيرى مىكنند - به جرم اعمالشان - از قبول حق باز مىداريم و به تعبير ديگر اصرار و ادامه به سركشى و تكذيب آيات الهى آن چنان در فكر و روح انسان اثر مىگذارد كه به صورت موجودى انعطافناپذير و غير قابل نفوذ در برابر حق درمىآيد . لذا نخست مىفرمايد : « به زودى كسانى را كه در زمين ، به غير حق تكبر ورزيدند از آيات خود ، منصرف مىسازيم » ( * ( سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ) * ) . و از اينجا روشن مىشود كه آيه فوق ، هيچگونه منافاتى با دلائل عقلى ندارد كه براى توجيه آن ، همانند بسيارى از مفسران ، مرتكب خلاف ظاهر شويم ، اين يك سنت الهى است كه نسبت به آنها كه لجاجت و سركشى را به آخرين حد مىرسانند ، توفيق هر گونه هدايت و راهيابى را سلب مىكند ، و به تعبير ديگر : اين خاصيت اعمال زشت خود آنها است كه با توجه به انتساب همه اسباب به خدا كه مسبب الاسباب نهايى است به او نسبت داده شده است . اين موضوع نه موجب جبر است و نه محذور ديگر ، تا بخواهيم دست به توجيه آيه بزنيم . ضمنا بايد توجه داشت كه ذكر « * ( بِغَيْرِ الْحَقِّ ) * » بعد از « تكبر » به عنوان تاكيد است ، زيرا هميشه تكبر و خود برتربينى و تحقير بندگان خدا ، بدون حق است اين تعبير همانند آيه 61 از سوره بقره مىباشد آنجا كه مىگويد : وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ( آنها كه پيامبران را بناحق مىكشند ) . بخصوص اينكه با كلمه « * ( فِي الأَرْضِ ) * » همراه است ، كه به معنى سركشى و طغيان در روى زمين مىآيد ، و مسلما چنين عملى ، هميشه به غير حق است . سپس به سه قسمت از صفات اين گونه افراد « متكبر و سركش » و چگونگى