الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
316
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
حوادث را به ميل خود تفسير مىكردند ، « هنگامى كه اوضاع بر وفق مراد آنها بود ، و در آرامش و راحتى بودند مىگفتند ، اين وضع به خاطر نيكى و پاكى و لياقت ما است ! » . در حقيقت شايسته چنين موقعيتى بودهايم ( * ( فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قالُوا لَنا هذِه ) * ) « اما هنگامى كه گرفتار ناراحتى و مشكلى مىشدند ، فورا به موسى ع و كسانى كه با او بودند ، مىبستند و مىگفتند : اين از شر قدم اينها است » ! ( * ( وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَمَنْ مَعَه ) * ) . « * ( يَطَّيَّرُوا ) * » از ماده تطير به معنى « فال بد زدن » است ، و ريشه اصلى آن كلمه « طير » به معنى « پرنده » مىباشد ، و از آنجا كه عرب ، فال بد را غالبا به - وسيله پرندگان مىزد ، گاهى صدا كردن كلاغ را به فال بد مىگرفت و گاهى پريدن پرنده اى را از دست چپ نشانه تيره روزى مىپنداشت « كلمه » تطير « به معنى فال بد زدن بطور مطلق آمده است . ولى قرآن در پاسخ آنها مىگويد : « بدانيد كه سرچشمه شوميها و ناراحتى هايى كه دامان آنها را مىگرفت ، از ناحيه پروردگار بوده و خدا مىخواسته است كه آنها را گرفتار نتيجه شوم اعمالشان بكند ، ولى اكثر آنها نمىدانند » ( * ( أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّه وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ) * ) قابل توجه اينكه اين طرز تفكر ، مخصوص به فرعونيان نبود ، هم اكنون در ميان اقوام خودخواه و گمراه نيز اين موضوع به وضوح ديده مىشود كه براى قلب حقائق و گمراه ساختن و جدان خويش يا ديگران ، هر زمان پيروزى نصيبشان شود آن را مرهون لياقت و كاردانى خويش مىدانند ، هر چند لياقت آنها كمترين اثرى در آن پيروزى نداشته باشد ، و به عكس هر بدبختى دامنشان را مىگيرد فورا به بيگانگان و دستهاى مرموز و يا آشكار دشمن نسبت مىدهند هر چند خودشان عامل اصلى بدبختى بوده باشند .