الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
317
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
قرآن مجيد مىگويد : دشمنان پيامبر اسلام ص نيز در برابر او چنين منطقى داشتند ( سوره نساء آيه 78 ) و در جاى ديگر مىگويد انسانهاى منحرف اين چنين هستند ( سوره فصلت آيه 50 ) و اين در حقيقت يكى از مظاهر بارز روح خودخواهى و لجاجت است ( 1 ) فال نيك و بد شايد هميشه در ميان انسانها و اقوام مختلف ، فال نيك و بد رواج داشته است ، امورى را به « فال نيك » مىگرفتند و دليل بر پيروزى و پيشرفت كار مىدانستند ، و امورى را به « فال بد » مىگرفتند و دليل بر شكست و ناكامى و عدم پيروزى مىپنداشتند ، در حالى كه هيچگونه رابطه منطقى در ميان پيروزى و شكست با اين گونه امور وجود نداشت ، و مخصوصا در قسمت فال بد ، غالبا جنبه خرافى و نامعقول داشته و دارد . اين دو گرچه اثر طبيعى ندارند ، ولى بدون ترديد اثر روانى مىتوانند داشته باشند ، فال نيك غالبا مايه اميدوارى و حركت است ولى فال بد موجب ياس و نوميدى و سستى و ناتوانى است . شايد به خاطر همين موضوع است كه در روايات اسلامى از فال نيك نهى نشده ، اما فال بد به شدت محكوم گرديده است ، در حديث معروفى از پيامبر ص نقل شده : تفالوا بالخير تجدوه : « كارها را به فال نيك بگيريد ( و اميدوار باشيد ) تا به آن برسيد » جنبه اثباتى اين موضوع منعكس است و در حالات خود پيغمبر ص و پيشوايان اسلام ع نيز ديده مىشود كه گاهى مسائلى را به فال نيك مىگرفتند ، مثلا در جريان برخورد مسلمانان با كفار مكه در سرزمين
--> ( 1 ) ضمنا ذكر « حسنة » با الف و لام و « اذا » و ذكر « سيئة » با « ان » و به صورت نكره ، اشاره به اين است كه نعمتها به طور فراوان به سراغ آنها مىآمدند ولى ناراحتيها گهگاه .