الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
3
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
بديع و دلانگيز خود چشمها را متوجه خويش مىسازند ، و با ميوههاى لذيذ و پر - بركت كام انسان را شيرين مىكنند ، و بعضى بدون احتياج به داربست بر سر پا ايستاده و سايه بر سر آدميان گسترده ، و با ميوههاى گوناگون به تغذيه انسان خدمت مىكنند « ( * ( وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشاتٍ ) * ) . مفسران در تفسير كلمه « معروش » و « غير معروش » سه احتمال دادهاند : 1 - همان كه در بالا به آن اشاره شد ، يعنى درختانى كه روى پاى خود نمىايستند و نياز به داربست دارند ، و درختانى كه بدون نياز به داربست روى پاى خود مىايستند . ( زيرا « عرش » در لغت به معنى برافراشتن و هر موجود برافراشته است و به همين جهت به سقف و يا تخت پايه بلند ، عرش گفته مىشود ) . 2 - منظور از معروش درخت اهلى است كه به وسيله ديوار و امثال آن در باغها حفاظت مىشود و « غير معروش » درختان بيابانى و جنگلى و كوهستانى است . 3 - « معروش » درختى است كه بر سر پا ايستاده و يا به روى زمين بلند شده اما « غير معروش » درختى است كه به روى زمين مىخوابد و پهن مىشود . ولى معنى اول مناسبتر به نظر مىرسد ، و شايد ذكر « معروشات » در آغاز سخن به خاطر ساختمان عجيب و شگفتانگيز اين گونه درختان است ، يك نگاه كوتاه به درخت انگور و ساقه و شاخه پر پيچ و خم آن ، كه با قلابهاى مخصوصى مجهز است ، و خود را به اشياء اطراف مىچسباند تا كمر راست كند ، شاهد اين اين مدعا است . سپس اشاره به دو قسمت از باغها و جنات كرده مىگويد : « و همچنين درختان نخل و زراعت را آفريد » ( * ( وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ ) * ) . ذكر اين دو بالخصوص به خاطر آن است كه از اهميت ويژه اى در زندگانى بشر و تغذيه او برخوردارند ( توجه داشته باشيد كه « جنت » هم به باغ و هم