الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
240
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
بىجان آنها در خانه هايشان باقى مانده بود « ( * ( فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ ) * ) . « جاثم » در اصل از ماده « جثم » ( بر وزن خشم ) به معنى نشستن روى زانو و توقف در يك مكان است ، و بعيد نيست اين تعبير اشاره به آن باشد كه هنگام وقوع زلزله شديد آنها در خواب خوش فرو رفته بودند ، ناگهان بپاخاستند همين كه بر سر زانو نشستند ، حادثه به آنها مهلت نداد و بر اثر وحشت و ترس و يا فرو ريختن ديوارها و يا صاعقه اى كه با آن زلزله همراه بود جان خود را در همان حالت از دست دادند ! قوم ثمود به چه وسيله نابود شدند ؟ در اينجا يك سؤال پيش مىآيد و آن اينكه از آيه فوق استفاده مىشود كه وسيله نابودى اين قوم سركش ، زلزله بود ، اما از آيه 13 سوره فصلت برمىآيد كه صاعقه آنها را نابود كرد ، و در آيه 5 سوره حاقه مىخوانيم فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ يعنى قوم ثمود بوسيله يك عامل ويرانگر از ميان رفتند ، آيا در ميان اين تعبيرات ، تضادى وجود دارد ؟ پاسخ اين سؤال را مىتوان در يك جمله خلاصه كرد و آن اينكه اين هر سه عامل به يك چيز بازگشت مىكنند و يا لازم و ملزوم يكديگرند ، بسيار مىشود كه زمينلرزه در يك منطقه بر اثر صاعقههاى عظيم ايجاد مىشود ، يعنى نخست صاعقه توليد مىشود و به دنبال آن زمينلرزه به وجود مىآيد ، و اما « طاغيه » به معنى موجودى است كه از حد خود تجاوز كند و اين هم با زلزله سازگار است و هم با صاعقه بنا بر اين تضادى در ميان آيات نيست .