الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

12

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

براى نامگذارى خانه كعبه و محل آن به « بكه » وجه ديگرى نيز گفته‌اند و آن اين كه ماده مزبور به معنى از بين بردن نخوت و غرور آمده است ، و چون در اين مركز بزرگ ، همه تبعيضات برچيده مىشود و گردنكشان و مغروران همانند مردم عادى بايد به نيايش برخيزند و غرور آنها به اين وسيله درهم شكسته مىشود به آن بكه گفته شده . توسعه مسجد الحرام از زمان پيامبر ص به بعد هر قدر مسلمانان فزونى مىيافتند و طبعا زائران خانه خدا بيشتر مىشدند ، مسجد الحرام از طرف خلفاى وقت توسعه داده مىشد . در تفسير « عياشى » نقل شده كه در زمان منصور ، خليفه عباسى ، بر اثر كثرت حجاج مىخواستند مسجد الحرام را بار ديگر توسعه دهند ، منصور مردمى را كه در اطراف مسجد خانه داشتند طلبيد ، تا خانه آنها را خريدارى كند ، ولى آنها به هيچ قيمتى حاضر به فروش نشدند ، منصور در بنبست سختى قرار گرفته بود ( زيرا از يك طرف نمىخواست با اعمال زور خانه‌هاى آنها را خراب كند چون انعكاس خوبى نداشت و از طرف ديگر آنها هم حاضر به واگذارى خانه خود نبودند ) در اين باره از امام صادق ( ع ) سؤال كرد ، امام فرمود غمناك مباش در اين باره دليل روشنى است كه مىتوانى با آن استدلال كنى ، پرسيد كدام دليل ؟ فرمود : به - كتاب خدا ، پرسيد به كجاى كلام الهى ؟ فرمود : به اين آيه : « * ( إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً ) * » زيرا خداوند مىگويد : « نخستين خانه اى كه براى مردمان ساخته شد ، خانه كعبه بود » بنا بر اين اگر آنها پيش از بناى كعبه خانه ساخته بودند اطراف خانه كعبه مال آنها بود ، ولى اگر خانه كعبه مقدم بوده ، اين حريم ( تا آنجا كه مورد نياز زائران خانه خداست ) متعلق به كعبه است ! . منصور دستور داد آنها را حاضر ساختند و به همين سخن در برابر آنها استدلال كرد آنان در پاسخ فرو ماندند و گفتند : هرطور مايل باشى موافق خواهيم بود . باز در همان تفسير نقل شده كه نظير اين حادثه در زمان مهدى عباسى