الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

37

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

مهم است راه حلهاى بهتر و مناسبترى دارد ، در چنين جايى نبايد جان خويشتن را به خطر انداخت ( موارد تقيه مجاز نيز از همين قبيل است ) . در آخر آيه دستور به نيكوكارى داده ، مىفرمايد : و نيكى كنيد كه خداوند نيكوكاران را دوست دارد « ( * ( وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ) * ) . در اينكه مراد از « احسان » در اينجا چيست ؟ چند احتمال در كلمات مفسران ديده مىشود : نخست اين است كه حسن ظن به خدا داشته باشيد ( و گمان نكنيد انفاقهاى شما موجب اختلال امر معيشت شما خواهد شد ) و ديگر اينكه منظور ، اقتصاد و ميانه روى در مساله انفاق است ، و ديگر اينكه منظور ، آميختن انفاق با حسن رفتار نسبت به نيازمندان است ، به گونه اى كه همراه با گشاده رويى و مهربانى باشد و از هر نوع منت و آنچه موجب رنجش و ناراحتى شخص انفاق شونده است بر كنار باشد . مانعى ندارد كه همه اين معانى سه گانه در مفهوم و محتواى آيه جمع باشد . نكته‌ها : 1 - انفاق سبب پيشگيرى از هلاكت جامعه‌ها . در اينكه ميان دو جمله « * ( وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّه ) * » و « * ( وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ) * » ، آيا ارتباطى وجود دارد يا نه ، با توجه به اينكه تمام تعبيرات قرآن حساب شده است ، حتما ميان اين دو رابطه اى است و به نظر مىرسد رابطه اين است اگر انفاق در مسير جهاد و فى سبيل اللَّه نكنيد ، خود را با دست خويش به هلاكت افكنده‌ايد ، بلكه مىتوان مساله را از اين فراتر برد و گفت : اين آيه گر چه در ذيل آيات جهاد آمده است ولى بيانگر يك حقيقت كلى و اجتماعى است و آن اينكه انفاق به طور كلى سبب نجات جامعه‌ها از مفاسد كشنده