عبد الرحمن جامي
مقدمة ويليام چيتيك 24
نقد النصوص في شرح نقش الفصوص
انجام : آن لحظه كه شد تمام آورد بدر تاريخ مه و سال وى از شهر صفر 36 . شرح بعضى از أبيات قصيدهء تائيهء فارضيه ، حدود 35 ص . در اين اثر جامى بدون مقدمه به ترجمه و شرح 75 بيت ( از مجموع 750 بيت ) قصيدهء تائيهء كبراى ابن فارض معروف به « نظم السلوك » مىپردازد ، و هر بيت را در پنج يا شش سطر فارسى زيبا و روان شرح و تفسير مىكند . به نظر مىرسد كه بيشتر مطالب اين رسالة از مشارق الدراري فرغانى ( رك بخش چهارم اين مقدمه ) تحرير شده است . براى آشنائى با نمونه اى از سبك اين رسالة رك نقد النصوص 248 / 7 - 21 . در آن جا جامى شرح يك بيت را از رسالهء مزبور نقل مىكند ( 6 ، - ، 6 ) . آغاز : پاكا خداوندى كه صفحات كاينات نامهء سپاس و ستايش اوست ، و صحيفهء مكونات نسخهء بخشش و بخشايش او . . . انجام : هر خسته دل اختيار يارى كرده است ما را ز ميان همه مختار توئى 37 . اشعة اللمعات ، 886 ، چاپى ، 151 ص « 1 » . شرح لمعات است . اصل اين كتاب يعنى لمعات را فخر الدين عراقى پس از حضور در مجلس درس صدر الدين قونيوى نوشته و جامى به شرح آن پرداخته است . اين كتاب از آثار بسيار مهم جامى در عرفان نظرى است ، و مخصوصا مقدمهء آن شامل فوايد بسيار است ( 3 ، 5 ، 3 ) . آغاز : لو لا لمعات برق نور القدم من نحو حمى الجود . . . پاكا خداوندى كه آينهء حقيقت محمدى را مطرح اشعهء لمعات جمال جمعى احدى ساخت . . . انجام : و إذ قال أتممته قد بدا * بما قال تاريخ إتمامه 38 . رسالهء تحقيق مذهب صوفى و متكلم و حكيم يا الدرة الفاخرة ( عربى ) ، 886 ، چاپى « 2 » ، 47 ص . مقايسه ايست بين آراى متكلمين اشعرى و حكماء و صوفيه
--> « 1 » . در 1302 ق در تهران به چاپ سنگى رسيده و أخيرا چاپ سربى آن نيز توسط آقاى حامد ربانى منتشر شده است ، تهران ، 1352 ش . « 2 » ضميمهء كتاب اساس التقديس از امام فخر رازى ، مصر ، 1328 ق ، ص 248 به بعد . اين كتاب را استاد نيكولاس هير Nicholas Heer از دانشگاه اورگان آمريكا به صورت منقح و با اضافهء حواشى متعدد خود جامى تصحيح كرده است و اكنون از طرف مؤسسهء مك گيل در تهران در دست طبع است . تاريخ كتابت اين كتاب را بنا به تحقيق آقاى هير معلوم گشته است .