ه . كليات جامى متعلق به كتابخانهء ملى به خط مؤلف نيست همانطور كه اشاره كرديم گفته مىشود كه نسخهء كليات جامى كه در كتابخانهء ملى در تهران تحت شمارهء 1335 محفوظ است به خط جامى است ، و در آن نسخه آمده است كه « أنا الفقير عبد الرحمن بن أحمد الجامى » . در فهرست نسخ خطى كتابخانهء ملى چنين نوشته‌اند : « معروف است خود جامى آن را تحرير كرده . . . » ، و در جاى ديگر ، « كاتب آن محتملا مؤلف » است « 1 » . اما دو دليل وجود دارد كه عدم صحت انتساب اين نسخه را به جامى نشان مىدهد . دليل مهمتر وجود غلطهاى فراوان در نسخهء J است ، زيرا كه قابل قبول نيست كه مؤلف مرتكب اين همه اشتباه در استنساخ كتاب خود شده باشد . و دليل دوم مقابلهء خط نسخهء J با نوشته اى كه با دلايل قوىتر به جامى منسوب است . اين مقابله نشان مىدهد كه خط نسخهء J با خط آن نوشته اختلاف دارد . اما دليل اول : مقابلهء نسخه هاى ششگانه نشان داده است كه غلطهاى فراوان نسخهء J مانع از قبول اين فرض است كه اين نسخه به خط شريف مؤلف باشد . درست است كه اگر جامى كاتب آن بوده باشد ، بايد آن را در اواخر عمر استنساخ كرده باشد ، زيرا وجود مثنوى هفت اورنگ حاكى از آن است كه اين مجموعه پس از سال 890 نوشته شده است . اما بعيد به نظر مىرسد كه وى در پيرى فرتوت شده و دقت خود را از دست داده باشد ، زيرا دو كتاب بسيار مهم و بزرگ او ، يعنى شرح فصوص الحكم و فوائد الضيائية في شرح الكافية ، مربوط به سالهاى آخر عمر اوست . صرف نظر از 19 حاشيه كه در نسخهء J نيامده است ، 6 سطر و 140 كلمه نيز حذف شده و يا به متن اضافه شده است . اغلاط متعدد اين نسخه در جدولى كه خواهد آمد شمرده شده است . به علاوه در اين نسخه اغلاط زيادى هم وجود دارد كه در جدول نوشته نشده است ، چون اهميت آنها كمتر است . اين اغلاط مخصوصا از قبيل آوردن فعل مذكر ( مثلا « يفعل » ) به جاى فعل مؤنث ( مثلا « تفعل » ) است در مواردى كه به لحاظ قواعد دستور زبان عربى غلط محسوب مىشود . بعيد است

--> « 1 » . فهرست نسخ خطى كتابخانهء ملى ، فراهم آوردهء سيد عبد اللَّه انوار ، ج 3 ، تهران ، 1351 ش ، ص 395 و 397 .