كه نويسندهء كتاب فوائد الضيائية تا اين اندازه نسبت به صرف و نحو عربى بىتوجه بوده باشد . گذشته از اين همه همانطور كه گفتيم روايت JD نقد النصوص داراى صد و اندى اختلاف با متن مصحح ماست كه بسيارى از آنها غلط محض است . به علاوه در يك مورد ( 266 / 19 ) در روايت JD يك كلمه كه بدون آن نمىتوان متن را صحيح دانست حذف شده است ، و كاتب نسخهء D متوجه اين مطلب شده و جاى كلمهء محذوف را خالى گذاشته است ، در حالى كه كاتب نسخهء J ظاهرا به اين نكته پى نبرده است . راقم اين سطور يقين دارد كه مطالعهء دقيق اختلافات روايت JD كه در پايين صفحات متن آورده شده است - و همچنين اختلافاتى كه مختص به نسخهء J است ، كه در قسمت « اختلاف نسخ » ( ص 283 به بعد ) ذكر شده است ، براى اعتقاد به اينكه خود جامى در استنساخ نسخهء J دستى نداشته است كافى خواهد بود . اما دليل دومى كه نشان مىدهد كه نسخهء J به خط جامى نيست مقايسهء خط آن با اول و آخر نسخهء H است . همانطور كه اشاره شده اول نسخهء H به خط مؤلف است ( ر ك ص شصت و هشت ) ، و در آخر آن نيز جامى مطالبى را اضافه كرده است . دليلى وجود ندارد كه ما فرض كنيم اين خط از خود جامى نيست ، زيرا ظاهرا محلى براى جعل كردن و يا اشتباه كاتب در اين مورد وجود ندارد . اما مىتوانيم تصور كنيم كه كاتب نسخهء J اسم جامى را نيز استنساخ كرده باشد . چهل سال پيش مرحوم ايوانف نشان داده بود كه سه نسخه اى كه ظاهرا به خط جامى بود ، من جمله نسخهء معروف سن پطرز بورغ « 1 » ، هيچ كدام به خط جامى نيست ، با وجود اسم جامى در هر كدام از آنها . ايوانف شرح داده است كه ظاهرا كاتب اسم جامى را از روى نسخه اى ديگر استنساخ كرده بود « 2 » . نسخهء J نيز مىتوان از همين قبيل باشد . مقايسهء خط جامى كه در نسخهء H آمده است با خط J ( ر ك تصوير 2 و 3 ) نشان مىدهد كه اين خطها از يك نويسنده نيست . بنا بر اين اگر آن چند سطر نسخهء H به خط جامى

--> « 1 » . ر ك از سعدى تا جامى ، ص 749 . « 2 » W . Ivanow , « Genuineness of Jamis Autographs » , Journal of the Bombay Branch of the Royal Asiatic Society , 1934 , vol . 10 , no . 1 - 2 , pp 1 - 7 .