داراى فهم و حدس نيرومند و همراهى دائمى با رسول خدا ( ص ) و كثرت استفاده اى كه از آن حضرت نموده بود ، صحابهء پيامبر در اكثر وقايع پس از ارتكاب خطا و غلط به او مراجعه مىكردند . پيامبر فرمود : قاضىترين شما على است . و فضلاء در همهء علوم به على مراجعه مىكردند . » ( 1 ) ملا على قوشچى در شرح جملات فوق چنين مىگويد : « زيرا على بن ابي طالب ( ع ) در دوران كوچكى در دامان پيامبر تربيت يافت و در بزرگى داماد آن حضرت گشت و هر وقت مىتوانست به خدمت پيامبر برسد و استفادهء فراوان از وى برد ، زيرا پيامبر نهايت اشتياق را به ارشاد او داشت . در آن هنگام كه اين آيه : * ( وَتَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ ) * نازل شد ( 2 ) ( و بشنود آن را گوش شنوا ) پيامبر عرض كرد : خداوندا ، اين گوش شنوا را گوش على قرار بده ، على عليه السلام فرمود : بعد از آن هيچ چيزى را فراموش نكردم و فرموده است : رسول خدا ( ص ) هزار باب از علم را به من تعليم فرمود و از هر بابى هزار باب گشوده شد . . . . صحابهء پيامبر در اكثر وقايع پس از ارتكاب خطاء به على ( ع ) مراجعه مىكردند ، مانند اصول كلامى و فروع فقهى و تفسير و عرفان و علم نحو و صرف . . . و ابن عباس رئيس مفسرين شاگرد او است و ابو الاسود دئلى علم نحو را با تعليم و ارشاد آن حضرت تدوين كرد و خود به علومى كه فوق همه دارا بود چنين خبر داد : لو كسرت لى الوسادة لحكمت بين أهل التّوراة بتوراتهم و بين أهل الزّبور بزبورهم و بين أهل الإنجيل بإنجيلهم و بين أهل الفرقان بفرقانهم ، و اللَّه ما نزلت من آية في برّا و بحر أو سهل أو جبل أو سماء او

--> ( 1 ) تجريد الاعتقاد خواجه نصير الدين طوسى - كشف المراد - علامهء حلى ص 302 و شرح تجريد ملا على قوشچى . ( 2 ) الحاقه آيه 12 .