محمد تقي جعفري

92

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

تفسير عمومى خطبهء صد و يكم 2 ، 5 - الحمد للَّه الأوّل قبل كلّ اوّل ، و الآخر بعد كلّ آخر و باوّليّته وجب ان لا اوّل له و بآخريّته وجب ان لا آخر له ( حمد مر خداى را است كه اول پيش از همهء اولها و آخر بعد از همهء آخرها است و اوّليّت مطلقهء او است كه اوّل نداشتن او را ايجاب مىكند و آخريّت مطلقهء او است كه آخر نداشتن او را ايجاب مىنمايد . ) اوست اوّل بىاوّل و آخر بىآخر اين مبحث در مجلَّد يازدهم از صفحهء 45 تا صفحهء 49 و در مجلَّد سيزدهم از صفحهء 215 تا صفحهء 217 و در مجلَّد پانزدهم از صفحهء 279 تا 288 آمده است . مطالعه كنندگان محترم مىتوانند به آن مجلَّدات هم مراجعه فرمايند . در اينجا بيك مطلب با اهمّيّت اشاره مىكنيم و آن اينست كه تعبير امير المؤمنين در توصيف خدا با مفهوم اوّل ، براى تفهيم مردم است چنان كه در قرآن مجيد آمده است :