محمد تقي جعفري

306

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

واقعا در دلش مىدرخشيد ، به تحمّل همه گونه مشقّتها و ناگواريها تن مىداد و انصار هم گروهى از مسلمين بودند كه به تحمّل مشقّتها و ناگواريها و فداكارىها تن داده بودند ، با اين حال ، تواريخ نشان نمىدهد كه گرفتارىهاى انصار بعد از صدر اسلام ، فقط بدانجهت كه انصار هستند ادامه پيدا كند ، زيرا چنان كه واضح است انصار پس از انعقاد زمامدارى با ديگر مسلمانان مخلوط گشتند و مخصوصا با افزايش جوامعى كه رو به اسلام مىآوردند ، هر گونه عنوان گروهى در جامعهء اسلام در عنوان مسلم ادغام مىگشت و نمود خود را از دست مىداد . در صورتى كه خصومت با آل ابي طالب بدانجهت كه در هر نسلى شخصيّتى شايستهء خلافت و زمامدارى داشتند ، براى سركوب كردن آن شخصيّت ، نه تنها خويشاوندان او را بلكه پيروان دور و نزديك او را هم مورد ايذاء و اهانت و قتل و حبس قرار مىدادند . آيا تاكنون مثل كتابهائى كه در مظلوميّت و كشتار و آوارگى از ديار آل ابي طالب ، مانند مقاتل الطَّالبيّين و هزاران فصل و مقاله اى كه در اين باره نوشته ، در بارهء انصار تأليف شده است امّا حادثهء حرّه ، آيا اين حادثهء اسفناك و بقول ابو جعفر نقيب حادثه اى كه در عرب نظيرش ديده نشده است ، فقط براى انصار بخصوصيّت انصار پيش آمده بود يا اين كه چون اهل مدينه [ كه پر از اولاد مهاجرين و مسلمانان و ديگر گروندگان اسلام بود ] مىگفتند : يزيد مسلمان نيست ما در اينجا خلاصه اى از ترجمهء تاريخ طبرى را كه با عبارات فصيح فارسى در لغت نامهء مرحوم دهخدا آمده است نقل مىكنيم ، تا معلوم شود كه يزيد بعنوان ضدّيّت با اسلام آن حادثهء خونين را در مدينه بوجود آورده است ، نه فقط بعنوان ضدّيّت با انصار : « حرّه - و آن جنگى است كه ميان مسلم بن عقبه و اهل مدينه اتّفاق افتاد در سال 63 از هجرت سه روز مانده از ذى الحجّه بسال دوم خلافت يزيد . مسلم از جانب يزيد بن معاويه بود و شهر را سه روز قتل عام و غارت كرد مردم آنجا را . بيش از سيصد تن از اولاد مهاجرين و انصار را كشتند و بسيارى از صحابهء رسول در آن واقعه شهيد شدند از جمله معقل بن سنان اشجعى ، عبد اللَّه بن حنظلهء انصارى ، عبد اللَّه بن زيد بن عاصم مازنى و علَّت اين جنگ كينه اى بود كه بنى اميّه از طايفهء اوس و خزرج و مردم مدينه در دل داشتند از زمان رسول كه يارى آن حضرت كردند و با قريش بجنگ