نبوده است . تا آنجا كه رستگارى آنانرا به آنان نشان داد و به موقعيّت خودشان نشاند ، تا آسيابشان گرديدن گرفت و نيزه شان ( سلاحشان ) به كار افتاد . ) تلاش شديد پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله در راه ايصال انسانها به رشد و كمال مباحث مربوط به نبوّت و دوران جاهليّت و عصر بعثت پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم و كوششهاى بسيار دامنه دار و شديدى كه آن حضرت صرف پيشرفت انسانيّت فرموده‌اند ، در مجلَّدات گذشته مطرح گشته است . مخصوصا در مجلَّد دوم از صفحهء 171 تا صفحهء 176 و از صفحهء 192 تا صفحهء 195 و از صفحهء 253 تا صفحهء 264 و از صفحهء 268 تا صفحهء 272 و در مجلَّد سوم صفحات 316 و 317 و در مجلَّد چهارم صفحات 259 و 260 و از صفحهء 307 تا صفحهء 313 و در مجلَّد پنجم از صفحهء 147 تا صفحهء 157 و در مجلَّد هشتم از صفحهء 58 تا صفحهء 67 و از صفحهء 284 تا صفحهء 293 و در مجلَّد يازدهم از صفحهء 153 تا صفحهء 167 و در مجلَّد دوازدهم صفحات 13 و 14 و در مجلَّد سيزدهم صفحات 276 و 277 و در مجلَّد پانزدهم از صفحهء 19 تا صفحهء 21 و از صفحهء 43 تا صفحهء 49 . در بارهء كوشش و تلاشهاى بسيار شديد پيامبر اكرم براى هدايت مردم ، آيات و احاديثى وجود دارد كه ما در مجلَّدات گذشته آنها را مطرح كرده و تا حدودى آنها را مورد توضيح قرار داده‌ايم . مولوى مىگويد : راست مىفرمود آن بحر كرم من شما را از شما مشفقترم من نشسته در كنار آتشى با فروغ و شعلهء بس ناخوشى همچو پروانه شما آن سو دوان هر دو دست من شده پروانه ران ( 1 )

--> ( 1 ) آيات قرآنى در مواردى متعدّد نرمى اخلاق و محبّت و رأفت پيامبر اكرم را در بارهء مردم گوشزد فرموده است از آن جمله : * ( فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ ) * . ( اى پيامبر ، تو با رحمتى كه خدا به تو عنايت كرده بود بر آنان نرم شدى . ) ( آل عمران آيهء 159 ) * ( لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْه ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ) * . ( تحقيقا پيامبرى از خود شما بسوى شما آمده است . در آن مشقّت و سختى كه مىافتيد براى او ناگوار است . او بر شما حريص و بر مؤمنين رؤف و مهربان است . ) ( التّوبه آيهء 128 )