محمد تقي جعفري

18

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

از سورهء الرّوم مطرح شده است و بايد به آيات 109 از سورهء يوسف و 44 از سورهء الفاطر و 21 و 82 از سورهء غافر و 11 از سورهء الانعام و 36 از سورهء النّحل و 69 از سورهء النّمل نيز مراجعه شود . البتّه آيات متعدّد ديگرى وجود دارد كه حالات و جريان زندگى گذشتگان را با اشكال گوناگون مطرح فرموده است و ضمنا دستور كلَّى براى عبرتگيرى و تجربه اندوزى از آنها را بيان نموده است ، مانند : 1 - * ( فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ) * ( 1 ) . ( به آنان داستان بگو ، باشد كه بينديشند . ) 2 - * ( لَقَدْ كانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لأُولِي الأَلْبابِ ) * ( 2 ) . ( در داستان آن گذشتگان عبرت ( تجربه براى پندگيرى ) براى صاحبان عقول است . ) 3 - * ( إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشى ) * ( 3 ) . ( [ البتّه در داستان استكبار و نابودى فرعون ] عبرتى است براى كسى كه خشيت [ خوف يا خوف آميخته با رجاء ] داشته باشد . ) براى كسى كه در اين دنيا اطَّلاعى از ارزش حيات خود دارد ، بدون ترديد آنچه كه در صفحهء هستى بوقوع مىپيوندد ، مىتواند سطرى از كتاب آموزندهء حيات بوده باشد ، لذا هر حادثه اى چه در گذشته ترين دورانهاى تاريخ باشد و چه در حال حاضر در برابر چشمانش بوقوع بپيوندد ، و خواه آن حادثه كوچك باشد و خواه بزرگ ، تلخ باشد يا شيرين ، از دوست باشد يا از دشمن ، مىتواند وسيلهء آموزش واقعيّاتى بوده باشد . و براى هر كسى كه اطَّلاعى از ارزش حيات خود ندارد ، اگر از آغاز تاريخ تا پايان آن ، زندگى كند و مغزى بقدرت همهء مغزهاى بزرگ تاريخ داشته باشد و همهء حوادث و رويدادها چه در گذشته و چه در حال ، مانند يك كتاب با همهء اصول و قوانين و

--> ( 1 ) الأعراف آيهء 176 . ( 2 ) يوسف آيهء 111 . ( 3 ) النّازعات آيهء 26 .