محمد تقي جعفري

18

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

محقّقى بود و در سال 1771 از دنيا رفته است ، بپادشاه دانمارك ( فردريك پنجم ) پيشنهاد مىكند كه گروهى را در سال 1756 به يمن بفرستد تا آنچه را كه در تورات در بارهء سبأ و يمن آمده است تحقيق كنند . فردريك پنج نفر را به سرپرستى كارستون بنوهر به آن سرزمين تعيين مىكند . در سال 1761 اين گروه راه مىافتند و از مصر عبور كرده و به يمن مىرسند ( 1762 ) اين گروه بجز سرپرستشان ، همه در راه از سختى از بين مىروند ، سرپرست گروه به كشفيّاتى نائل شده و كتابى در اين باره مىنويسد و مىگويد : « دو شهر بنام ظفار و حدافه را كشف كرده است ، خطوط و نقشه‌هاى كتيبه اى در آن شهرها ديده مىشود كه يهود و عرب از خواندن و درك آنها ناتوانند در سال 1810 زنسن آلمانى به يمن رفته و در شهر ظفار به سه نقشهء كتيبه اى دست مىيابد و در شهر مخا پنج فقره از نقشه‌هاى كتيبه اى پيدا مىكند . در سال 1838 يك افسر انگليسى بنام ولسته بان سرزمين رفته و كتيبه‌هاى مربوط به اقوام حميرى را در قلعه اى بنام حصن غراب پيدا مىكند . اين افسر انگليسى با همراهانش كتيبه‌ها و نقشه‌هاى زيادى را از شهر مأرب كه سدّ مشهور سبئيّون در آن بوده است پيدا مىكند . در سال 1843 يك فرانسوى بنام ارنوبه سبأ رفته و 56 كتيبه از صنعاء ، خريبه ، مأرب و حرم بلقيس مىيابد و با خود مىآورد . بدين ترتيب ، تدريجا اهمّيّت مسئله روشن مىشود و جمعيّتى بنام » جمعيّت آثار سامى « تحت نظارت سرپرست فرهنگ پاريس تشكيل مىشود . آن گاه مستشرق معروف هالقى را در سال 1869 به دنبال كارهاى مكتشفين به سبأ مىفرستد . اين مستشرق 660 نقشه كتيبه اى را با خود