مورد دوم - تهيهء وسائل رفاه و آسايش در زندگى و آماده ساختن معيشتى كه پاسخگوى نيازهاى مادّى آدمى بوده باشد . اين مورد به پيروى از نيازهاى متنوّع آدمى دامنهء بسيار گسترده اى دارد كه بايد براى تحصيل آسودگى مغزى و روانى آنها را تا حدّ مقدور بدست بياورد . ضرورت توجّه به اين مورد براى بوجود آوردن تمدّن اسلامى ، بقدرى در منابع اوّليّه مانند قرآن و احاديث فراوان گوشزد شده است كه نيازى به بيان مفصّل آنها نداريم . فقط به عنوان نمونه به چند آيه از قرآن و جملاتى از نهج البلاغه اشاره مىكنيم : آيات قرآنى : يك - * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّه وَلِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ . . . ) * ( 1 ) ( اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، اجابت كنيد ( بپذيريد ) خدا و رسول را هنگامى كه شما را به واقعيّاتى دعوت مىكنند كه شما را احياء مىكند . ) ترديدى نيست در اين كه مقصود از احياء مجرّد نفسزدن در اين دنيا نيست كه حيوانات هم بدون نيازى به بعثت انبيا و انديشه و تكاپو و ابداع و اكتشاف انجام مىدهند ، بلكه منظور دريافت « حيات معقول » است . و شكَّى نيست در اين كه بدون آمادگى معيشت سالم و با تباهى منافع معيشت چه در قلمرو صنايع و چه در قلمرو كشاورزى و ديگر ابزار معيشت ، توقّع « حيات معقول » از مردم يك جامعه ، توقّعى است غير منطقى . دو - * ( وَجَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً ) * ( 2 ) ( و ما روز را براى تكاپو در راه تحصيل معاش قرار داديم . )

--> ( 1 ) . الأنفال آيهء 24 . ( 2 ) . النّبأ آيهء 11 .