كه ممكن است زنده تر و همه جانبه تر در ميان بگذاريم و از مغزهاى نيرومند و رشد يافته كه داراى ارواح وارسته هم مىباشند ، براى تكميل اين مبحث استمداد كنيم نه اين كه مباحث طرح شده را در « حيات معقول » چنان با حالت انحصارگرايانه طرح كنيم كه بجاى آماده كردن مقدمه براى انتقال از « حيات طبيعى محض » به « حيات معقول » با تنگ نظرىهاى معمولى كه خود يكى از مختصات بارز « حيات طبيعى محض » است درد ديگرى بر دردهاى بشرى بيفزاييم . رضايت خام و ابتدائى با انگيزه هائى كه يادآور شديم ، در مواردى از قرآن مجيد تذكر داده شده است . از آن جمله : 1 - * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ ) * ( 1 ) ( آيا به همين حيات دنيوى بجاى حيات ابدى رضايت داديد ) مقصود از حيات دنيوى بدون ترديد « حيات طبيعى محض » است كه در برابر « حيات پاكيزه » ( حياة طيبه ) و « حيات قابل استدلال ( زندگى مبنى بر دليل و برهان روشن ) كه در آيهء * ( إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَهُمْ ) * آمده است ، قرار مىگيرد ، نه حيات به معناى عمومى آن كه قابل اعتلاء و تكامل مىباشد . 2 - * ( وَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِالله وَجاهِدُوا مَعَ رَسُولِه اسْتَأْذَنَكَ أُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقالُوا ذَرْنا نَكُنْ مَعَ الْقاعِدِينَ . رَضُوا بِأَنْ يَكُونُوا مَعَ الْخَوالِفِ وَطُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ . لكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَه جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ وَأُولئِكَ لَهُمُ الْخَيْراتُ وَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ) * ( 2 ) ( و هنگامى كه سوره اى نازل مىشود [ و دستور مىدهد كه ايمان به خدا بياوريد و با پيامبر او جهاد كنيد ، ثروتمندان و قدرتمندان از آنان از تو اجازه مىخواهند و مىگويند : ما را رها كن تا با كسانى باشيم كه عاجز از جهادند . آنان راضى

--> ( 1 ) التوبة آيهء 38 . ( 2 ) التوبه آيه 87 .