محمد تقي جعفري

85

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

خواص نيكى بر خويشاوندان 1 - تصفيه و تزكيهء كردار - شايد به نظر بعضىها چنين برسد كه نيكى كردن و احسان به خويشاوندان چه ارتباطى با كردار آدمى دارد اين سؤال در مغزهايى نمودار مىگردد كه از ارتباطات سطوح عميق كارهاى بشرى كه با يكديگر دارند ، اطلاعى ندارند . ممكن است اينان رابطه ميان دروغگوئى و سائيده شدن دنده‌هاى قانون گير مغز آدمى را هم درك نكنند و بگويند : تا كنون هيچ دروغگوئى روانهء تيمارستان نگشته است ولى مىدانيم كه منعكس ساختن خلاف واقع در ذهن اولا و ابراز آن براى ديگران با علم به اين كه دروغ است ، ثانيا تدريجا مغز را در مقابل واقعيات بىحس مىسازد . و از فعاليت طبيعى ساقط مىنمايد و به اصطلاح معمولى ماشينى ، مهرهء مغز را هرز مىكند . اگر از نظر روانى در موضوع صلهء ارحام دقت كنيم ، به اين حقيقت خواهيم رسيد كه شخص نيكى كننده به ريشه‌ها و شاخه‌هاى طبيعى خود در اين زندگانى توجه دارد و ناراحتى و راحتى آنانرا مربوط به خود ميداند و براى ايجاد طراوت در آن ريشه‌ها و شاخه‌ها اهميت مىدهد ، اين طرز تلقى از خويشاوندان ، شامل لزوم تعليم و تربيتهاى سازنده نيز مىباشد . با مطالعه در چنين وضع روانى به اين نتيجه مىرسيم كه چنين شخصى از يك روان پاك و مقيد به اصل و ارزش كاملا برخوردار است و مسلم است كه اعمالى كه با تكيه به اصول انسانى و اعتقاد به ارزش صادر مىگردند ، صاف و پاك مىباشند . 2 - نمو و افزايش مال ، چه از نظر ارزيابى مال و چه از جنبهء عينى آن . اما از نظر ارزيابى مال ، جاى ترديد نيست كسى كه در راه سعادت مردم و تقليل دردهاى آنان قدم بر مىدارد ، عظمت و ارزش جانهاى آدميان براى او بقدرى با اهميت جلوه مىكند كه حتى يك ريال اضافه بر ضرورتهاى زندگى را ، زياد مىبيند . و آنچه را كه در اختيار دارد ، بسيار فراوان و با ارزش مىبيند ، زيرا با همان مقدار اندكش ، ممكن است احتياجات بزرگى را بر طرف بسازد .