تفسير عمومى خطبهء بيست و هفتم امّا بعد فانّ الجهاد باب من ابواب الجنّة فتحه اللَّه لخاصّة اوليائه ( پس از حمد و ثناى خداوندى ، جهاد [ با دشمنان خدا ] درى از درهاى بهشت است كه خداوند [ اين در را ] بر روى خواص اولياى خود باز كرده است ) . جهاد چيست و چه ارزشى دارد مادهء جهد در همهء ابواب و مشتقاتش مانند اجتهاد ، مجتهد ، جهد ، يجهد و غير ذلك به معناى تكاپو و تلاش است . پس مجاهد يعنى تكاپوگر و تلاشگر و در آن هنگام كه در ميدان كارزار به كار برده مىشود و يا در موقع آمادگى براى ورود در ميدان نبرد استعمال مىگردد ، مفهومى از جانبازى را در بردارد . تفاوت جهاد با قتال در اينست كه كلمهء جهاد در اصطلاح مكتب اسلام اگر مطلق هم به كار برده شود ، تكاپو در راه هدف الهى را تا از دست دادن حيات نيز در بردارد . هدف الهى در تعريف مزبور ، تلاش و جانبازى به انگيزگى مال و مقام و اشباع حس انتقامجوئى و ديگر انواع خودخواهى را از جهاد و تلاشگر با هدفهاى مزبور را از مجاهد بودن كنار مىزند . ولى قتال و مقاتله تلاش و گلاويزى در مرز زندگى و مرگ است كه اگر با هدف الهى بوده باشد ، جهاد ناميده مىشود .