نموده رو به مقصدهاى حيات خود حركت مىكند . با ملاحظهء اين اصل است كه اهميت تعليم و تربيت را در شناساندن انسان براى خويشتن درمىيابيم و ضرورت « خود را بشناس » را كه در سرتاسر جوّ تاريخ انسانيت از طرف رهبران عاليقدر طنين انداز است ، درك مىنماييم ، اين مصرع كه مىگويد : رهرو توى و راه توئى منزل تو شعر نيست ، اين يك حقيقت اصيل است كه بىاعتنايى خودخواهان و شهوت زدگان به آن ، قرن ما را بنام قرن « از خود بيگانگى » در تاريخ ثبت مىكند . بطور قطع و بى پرده بايد گفت : مادامى كه رهبران و مربيان جوامع ، قانون « خود را بشناس » را يكى از عناصر جدى برنامه‌هاى خود قرار ندهند و آن را يك موعظه و پند اخلاقى قلمداد كنند ، هيچ راه صحيحى براى تشخيص واقعيات و حق و باطل ارائه نخواهند داد . 14 - من وثق بماء لم يظمأ ( آن كس كه اطمينان به آب دارد ، سوز عطش را احساس نمىكند ) . احساس بىنيازى در حال اطمينان به داشتن عامل مرتفع كنندهء احتياج هر احتياجى يك احساس و تحرك طبيعى و يك حالت روانى در انسان بوجود مىآورد : حالت يكم - خواستن غريزى آن عامل است كه احتياج آدمى را مرتفع مىسازد ، مانند خواستن آب كه حالت طبيعى انسان تشنه مىباشد . اين حالت ميان همهء جانداران چه انسان و چه غير انسان مشترك است . حالت دوم - نگرانى و هيجان روانى كه از احساس احتياج و امكان نرسيدن به عامل مرتفع كنندهء آن توليد مىشود . حالت طبيعى احساس احتياج ، تنها اثر همان احساس را در انسان به وجود مىآورد ، مانند ساير جانداران . شدت و ضعف تكاپو براى مرتفع ساختن نياز رابطهء مستقيم با شدت و ضعف خود احتياج دارد ، يعنى هر اندازه كه احتياج شديدتر بوده باشد ، تكاپو براى رفع آن نيز سختتر خواهد بود .