محمد تقي جعفري
162
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
اجازه فرمودهاند روى سخن ما با فطرتهاى پاك اولاد آدم است كه ويليام بليك در قطعهء زير توانسته است آن را توضيح بدهد : « براى اين كه دنيا را در يك ذرّهء شن و بهشت را در يك گل وحشى ببينى ، بىنهايت را در كف دستت نگه دار و ابديت را در يك ساعت » . ما با كسى صحبت مىكنيم كه طعم اين مضمون را چشيده است كه : بر مثال موجها اعدادشان در عدد آورده باشد بادشان روح انسانى كنفس واحده است روح حيوانى سفال جامده است مولوى ما با كسانى با درد دل در ميان مىگذاريم كه وقتى در يك روزنامهء رسمى مىخوانند كه « خبرگزارى فرانسه از انستيتوى بين المللي پژوهش براى صلح كه مقر آن در استكهلم است چنين نقل مىكند : اين انستيتو در سالنامهء سال 1978 خود كه روز پنجشنبهء گذشته منتشر شد ، اعلام داشته است كه هزينهء نظامى در سراسر جهان هر دقيقه به يك ميليون دلار بالغ مىشود . در سال بالغ به 400 ميليارد دلار هزينهء نظامى جهان است » [ رستاخيز شمارهء 889 شنبه 9 ارديبهشت ماه 2537 1357 ص 3 ] با خواندن اين گزارش همان آهى را كه براى يك سياه آفريقائى از دل برمىآورد براى يك فرد عرب و ايرانى و فرانسوى و انگليسى و روسى و آلمانى و آمريكائى و هندى نيز برمىآورد . قطرات اشك سوزانش بهمهء اين افراد بشرى با يك حرارت سوزان برخسارش مىريزد . شنوندگان اين سخن چنگيزها و نرونها و حجاج بن يوسفهاى روزگاران نمىباشند . به عبارت كلىتر : ما صحبت با انسانها داريم نه ضد انسانها . اتحادى كه مورد بررسى ما است ، ميان ارواح تكامل يافتهء بشرى است كه توانستهاند ارتباط كل انسانها را با مشيت وحدت ساز خداوند بزرگ درك كنند . خداوند وحدت آفرين در كلام خود چنين خبر مىدهد : * ( مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّه مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ ) *