محمد تقي جعفري
64
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
هدفدار بودن او را در طول زندگى در تمامى شئون حياتى ، اثبات مىكند . تعهدها و پيمانهاى اجتماعى و اخلاقى و حقوقى او ، همه و همه از جوهر ناب همان تعهد برين تقويت مىشود و از آن آبحيات سيراب مىگردد . بدون تعهد انسانى برين ، راهى براى اثبات هيچ ارزش انسانى نخواهيم داشت . 4 - تعديل خود طبيعى تجربههاى همه جانبه در تمامى ادوار تاريخ به خوبى نشان داده است كه رهايى بىقيد و شرط خود طبيعى سنگين بارترين زنجير بدست و پاى من ايده آل انسانى بوده است . چنين مىنمايد كه قوانين هستى از عينك هر مكتبى هم كه بنگريم ، يك زنجير كلَّى براى ما تعبيه نموده است . اگر اين زنجير را بدست و پاى خود طبيعى كه غرايز حيوانى خام است ، نزنيم ، بطور جبر به گردن من ايده آل انسانى خواهيم زد . ما كه در پيچاندن اين زنجير به دور خود ، اختيارى احساس مىكنيم ، بايستى آن را به دست و پاى طغيانگر و ويرانگر خود طبيعى بپيچانيم . حيات طبيعى من ايده آل انسانى بقول افلاطون و همهء متفكران مصلح و در رديف اول پيشوايان الهى ، در اينست كه غرايز حيوانى خام را تعديل كنيم و در غير اين صورت امتيازات و عظمتهاى تكاملى ما چيزى جز سايههاى گستردهء همان غرايز نخواهد بود . اين مادّه بقدرى اهميت حياتى دارد كه مىتوان گفت بدون آن ، انسانيت و رسالتش جز موهومات چيز ديگرى نمىباشد . بىاعتنايى متفكران علوم انسانى به اصل تعديل خود طبيعى است كه موجب شده است كه عاليترين قوانين حقوقى مانند مجللترين و با شكوه ترين كاخى بوده باشد كه بر قلههاى كوه آتشفشان بنا شده است . 5 - آزاد كردن انسان از مطلق سازىها اين هم يك حقيقت روانى است كه تجربههاى عمومى در بارهء انسانها به ثبوت رسانيده است كه انسان به جهت داشتن شخصيت وحدت طلب ، همواره خود