محمد تقي جعفري
65
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
را به شناخت و پذيرش مطلق يا مطلقها مجبور مىبيند . هر انسانى كه در او حقيقتى بنام شخصيت منعقد مىشود ، نمىتواند بدون دريافت و گرايش به حقيقت يا حقايق ايده آل زندگى كند . همهء ايده آلها از نوعى مطلق بودن برخوردار مىباشند كه همهء دانستنىها و خواستنىهاى ما را بسوى خود بسيج مىكند . ممكن است ايده آلهاى مطلق بوسيلهء خود افراد يك گروه يا يك جامعه مورد توجه و دقت قرار نگيرد ، ولى چه بدانند و چه ندانند ، در فضايى زندگى ميكنند كه مطلقهاى اداره كننده مكتبى ، آن را بوجود آورده است . لذا مىبينيم وقتى كه با هوشياران يك جامعه در بارهء ايده آل - هايشان به تحقيق مىپردازيم ، يا رهبران فكرى خود را پيش مىكشند و يا خواص و نتايج دريافت شدهء آن رهبران را . مقدار فراوانى از انسانها را هم سراغ داريم كه از پديدهها و موضوعات زندگى ، مطلقها به وجود مىآورند و با تكيه به آن مطلقها ، پاسخى براى چون و چراهاى اصول حيات خود مىدهند . از دوران اوگوست كنت به اين طرف ، مخصوصا در مغرب زمين يك مطلق شگفت انگيز و سحر آسا بوجود آمده است كه از اسپرماتوزوئيد و اوول شروع مىكند و در افكار خيال بافان بالا و بالاتر مىرود و مرحلهء خدايى را هم پشت سر مىگذارد و به زمين مراجعت مىكند و جنگ اول و دوم جهانى را به راه مىاندازد و خونريزىها را دفاع و حقكشىها را هوشيارى و نيهيليسم ( پوچگرايى ) را فلسفه مىنامد اين مطلق انسان ناميده شده است براى انسان مطلقى لازم است كه بعنوان ايده آل اعلا ، شخصيت او را به خود جلب نموده و انسانيت او را به ثمر برساند . اين ايده آل اعلا است كه حسّ « بايد چنين بشوم » را اشباع مىنمايد ، شما متفكرين جوامع يا اين حسّ را ويران كنيد و آن را معدوم تلقى كنيد و يا براى ايده آل اعلا كه مطلق بودن خاصيت اساسى آن است ، بهترين و چشمگيرترين سطر را در قاموس انسانى انتخاب كنيد . ضرورىترين خاصيت مطلق ايده آل عبارت است از ايجاد پويايى در شخصيت فرد و اجتماع . بدون اين خاصيت ، ما مطلق منطقى نداريم ، بلكه بنوعى از خيال مبتلا شدهايم كه اگر علم و منطق واقعيابى به داد ما