مگر شيطان كه از سجده به آدم امتناع ورزيد ) . روايت « السلام عليكم ورحمة الله وبركاته » ( 1 ) ( درود و رحمت و بركات خداوندى بر شما باد ) . ( ( 2967 ) ) اختيارى هست ما را در جهان حس را منكر نتانى شد عيان اختيار خود ببين جبرى مشو ره رها كردى به ره آ كج مرو دلايلى كه جلال الدين براى اثبات اختيار مىآورد . 1 - اختيار محسوس است همين مطلب است كه در دو بيت فوق متذكر شده است وتوضيح آن بدين قرار است كه جلال الدين هواداران جبر را به توجه به دريافت حسى خود تحريك مىكند ومىگويد : تو كه اختيار را از راه حس مىبينى ، چرا از اين جادهء روشن منحرف مىشوى . مقصود از حس در دو بيت فوق ممكن است يكى از دو احتمال يا هر دو بوده باشد : احتمال يكم - حواس ظاهرى ، بيان كه ما موقعى كه سلوك وشئون مردم را در نظر مىگيريم ، و آنها را مورد تحليل لازم وكافى قرار مىدهيم ، مىبينيم كه مقدارى از كارهاى مردم به عوامل جبرى كه كار را به طور اجبار به وجود بياورند مستند نمىباشند ، يعنى از راه حس ومشاهدات ، عوامل صدور كار را يك بيك ومجموعا در نظر مىگيريم ، مىبينيم خيلى از كارهاى انسانى مستند به انتخاب خود

--> ( 1 ) آخرين سلام تشهّد است كه بعضى از روايات مىگويد مقصود از مخاطب به سلام فرشتگانند . .