محمد تقي جعفري
192
تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى
در بيان آن كه نقض عهد وتوبه موجب بلا بود بلكه باعث مسخ است ، چنان كه در حق اصحاب مائدهء عيسى كه وجعل منهم القردة والخنازير واندرين امت مسخ دل باشد و به قيامت تن را صورت دل دهند ( ( 2591 ) ) نقش ميثاق وشكست توبه ها موجب لعنت بود در انتها ( ( 2592 ) ) نقص عهد وتوبهء اصحاب سبت موجب مسخ آمد واهلاك ومقت ( ( 2593 ) ) پس خدا آن قوم را بوزينه كرد چون كه عهد خود شكستند از نبرد ( ( 2594 ) ) اندر اين امت نبد مسخ بدن ليك مسخ دل بود اى ذو الفطن ( ( 2595 ) ) چون دل بوزينه گردد آن دلش از دل بوزينه شد خوار آن گلش ( ( 2596 ) ) گر هنر بودى دلش را زاختيار خوار كى بودى ز صورت آن حمار ( ( 2597 ) ) آن سگ اصحاب خوش بد سيرتش هيچ بودى منقصت زان صورتش ( ( 2598 ) ) مسخ صورت بود اهل سبت را تا ببيند خلق ظاهر كبت را ( ( 2599 ) ) از ره سر صد هزاران دگر گشته از توبه شكستن خوك وخر آيه « ولَقَدْ عَلِمْتُمُ اَلَّذِينَ اِعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي اَلسَّبْتِ فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ 2 : 65 » ( 1 ) ( شما به تحقيق حال كسانى را از شما كه در روزهاى شنبه تعدى كردند ، دانستهايد ما به آنان گفتيم : ميمونهاى پست شويد ) . توضيح - اين آيه در بارهء حيله پردازى قوم يهود وارد شده است . آنان از شكار ماهى در روز شنبه ممنوع بودند ، براى اين كه كلاه شرعى درست كنند ، شنبه ها تور مىانداختند وماهىها به تور مىافتادند و روز يكشنبه آنها را در مىآوردند . « قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ الله مَنْ لَعَنَه الله وغَضِبَ عَلَيْه وجَعَلَ مِنْهُمُ اَلْقِرَدَةَ واَلْخَنازِيرَ وعَبَدَ اَلطَّاغُوتَ أُولئِكَ شَرٌّ مَكاناً وأَضَلُّ عَنْ سَواءِ اَلسَّبِيلِ 5 : 60 . » ( 2 )
--> ( 1 ) سوره البقره ، آيهء 65 . . ( 2 ) سوره المائده ، آيهء 60 . .