حبيب الله الهاشمي الخوئي

386

منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة

أعضاء كريمه بزمين از جهت حقارت ، واز ملحق شدن شكمها بپشتها در روزه گرفتن از جهت ذلَّت ، علاوة به آن چه در زكاة است از صرف كردن ميوهاى زمين وغير آن بسوى درويشان وفقيران ، نظر نمائيد بسوى آنچه در اين اعمال است از ذليل ساختن ظاهر شوندهاى فخر ، واز نگاه داشتن از طلوع كنندهاى كبر . وبتحقيق نظر كردم بنظر بصيرت پس نيافتم أحدى را از أهل عالم كه تعصّب كند براي چيزى از چيزها مگر بجهت علَّتى كه حامل اشتباه كارى جاهلان شود وبجهت دليلي كه چسبد بعقلهاى سفيهان بغير از شما ، پس بدرستى كه شما تعصّب مىنمائيد بجهت چيزى كه شناخته نمىشود از براي آن هيچ سبب وعلَّتى . أما شيطان ملعون پس تعصّب كرد وتكبّر نمود بجناب آدم عليه السّلام بجهت أصل خود كه آتش بود ، وطعن كرد بر أو در خلقت أو ، پس گفت بادم عليه السّلام : من از آتش خلق شده أم وتو از گل آفريده شدهء ، وأمّا توانگران از متنعّمان امّتها پس تعصّب كردند بجهت آثار وقوع نعمتها پس گفتند ما بيشتريم از حيثيّت أموال وأولاد ونيستيم ما عذاب شدگان . پس اگر لا بدّ شود از عصبيّت پس بايد كه شود عصبيّتها بجهت مكارم أخلاق وكارهاى پسنديده وامورات نيكو كه تفاخر مىكردند در آنها صاحبان مجدت ونجدت از خانواده هاى عربها ورئيسان قبيلها بخلقهاى مرغوبه ، وعقلهاى بزرگ ومرتبه هاى بلند ، واثرهاى پسنديده . پس تعصّب نمائيد بخصلتهاى ستوده از محافظت حقّ همسايگى ، ووفا نمودن بعهد وأمان ، وأطاعت نمودن نيكوكار ، ومخالفت نمودن كبر ، وفرا گرفتن فضل وباز ايستادن از بغى ، وبزرگ شمردن كشتن ناحق ، وانصاف كردن از براي خلق وفرو خوردن خشم نزد فوران غضب ، وپرهيز كردن از فساد در زمين . وبترسيد از چيزى كه نازل شد بامتها كه پيش از شما بودند از عقوبتها بسبب بدى فعلها وزشتى عملها ، پس متذكَّر باشيد در نيكى وبدى أحوال ايشان را ، وحذر نمائيد از آنكه باشيد أمثال ايشان ، پس وقتي كه تفكر كرديد در تفاوت دو حالت