حبيب الله الهاشمي الخوئي

350

منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة

عليه السّلام تا آخرين از اين عالم با سنگهائى كه نه ضرر دارد ونه منفعت ، ونمىبينند ونمىشنود پس گردانيد آنها را بيت الحرام خود چنان بيتي كه گردانيده آنرا از براي خلق بر پا دارنده أحوال ايشان در دنيا وآخرت پس نهاد آن خانه را به دشوارترين بقعهاى زمين از جهت سنگ ، وكمترين شهرهاى زمين از جهت كلوخ وتنگترين ميانهاى واديها از حيثيّت قطر در ميان كوههاى درشت وريگهاى نرم وچشمهاى كم آب ودههاى بريده كه ميان آنها باير است وخراب كه فربه نمىشود در آنها شتر واسب وگوسفند وگاو وأمثال آنها . بعد از آن امر كرد خداوند عالم جناب آدم وفرزندان أو را كه بر گردانند أطراف وجوانب خود را بسوى آن ، پس گرديد بيت الحرام محل باز گشت از براي قصد منفعت سفرهاى ايشان ، ونهايت از براي انداختن بار هاى ايشان . مىافتد بسوى آن يعنى مايل مىشود بان باطن قلبها از بيابانهاى بي آب وعلف دور دراز ، واز درّهاى واقعه در ميان كوهها كه گروند واز جزيره هاى درياها كه بريده اند از ساير قطعات زمين بجهت احاطه آب تا آنكه حركت مىدهند دوشهاى خودشان را در حالت ذلت ، تهليل وتكبير مىگويند از براي خداوند در آن ، ومىدوند بر قدمهاى خودشان در حالتي كه ژوليده مو غبار آلوده باشند براي معبود بحق در حالتي كه انداخته اند پيراهنها را پس پشتهاى خود هنگام احرام ، وزشت سازنده اند بجهت زياد كردن مويها نيكوهاى خلقت خود را در موسم حج امتحان فرمود خداوند ايشان را با اين كارها امتحان بزرگ وامتحان با شدّت وامتحان آشكار وامتحان كامل گردانيد خداوند حجّ آن خانه را وابتلاء اين بليّات را سبب رحمت خود ، ومايه اتّصال بسوى جنّت خود . واگر اراده مىنمود حق تعالى اين كه بگذارد بيت الحرام خود ومواضع مناسك حج خود را در ميان باغهاى خوش ، ونهرهاى دلكش ، وزمين نرم وهموار متصفه با كثرت درختها ، وبا نزديكى ميوه ها وبا تويهم بودن بناها ، وبا اتصال