حبيب الله الهاشمي الخوئي
283
منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة
الترجمة از جمله خطب شريفهء آن امام أنام است عليه الصّلاة والسّلام كه فاتحه اش متضمّن است بعض صفات كمالية الهيّه را وخاتمه اش مشتمل است بر موعظه ونصيحت مىفرمايد : حمد وثنا خداوند معبود بحقي را سزاست كه شناخته شده است بي حسّ وبصر ، وخلق نموده بىفكر ونظر ، آن چنان پروردگارى كه دايم است با لذات ومتصف است ببقا وثبات در وقتي كه نبود هيچ آسمان صاحب برجها ، ونه حجابهاى صاحب درها ، ونه شب تاريك ، ونه بحر ساكن غير متحرك ، ونه كوهى كه صاحب راههاى فراخ است ، ونه راههاى فراخ كه متصف است باعوجاج وكجى ، ونه زمينى كه صاحب فرش است وقرار ، ونه خلقي كه صاحب قوّتست واقتدار . اين ذات موصوف بصفات كمالات آفريننده خلايق است ووارث ايشان ، ومعبود مخلوقاتست ورزق دهنده ايشان ، وآفتاب تابنده وماه درخشنده حركت كننده اند بعادت مستمره بر طبق رضاى أو در حالتي كه فانى ميكنند هر جديد را ، ونزديك مىنمايند هر بعيد را ، قسمت فرموده است روزىهاى خلق را ، وشمرده است اثرها وعملهاى ايشان را ، وتعداد نموده نفسهاى ايشان را ، وعالم است بخيانت چشمهاى ايشان وبه آن چه پنهان ميكند سينه هاى ايشان از آنچه كه در دل مىگيرند از قصد عصيان وغير آن ، ودانا است بقرارگاه ومحلّ وديعهء ايشان از أرحام ما دران وأصلاب پدران تا آنكه بنهايت مىرسد ايشان را غايتها ، يعنى خبير است بجميع أحوال واعمال ايشان از ابتداء تا انتهاء . آن خداوندى كه شديد است عقوبت أو بر أعداء خود در وسعت رحمت أو ، ووسعت دارد رحمت أو بر أولياء خود در شدّت عقوبت أو ، قهر كنندهء كسيست كه غلبگى جويد بر أو ، وهلاك كنندهء كسيست كه نزاع كند با أو ، وذليل كننده كسى است كه عناد ورزد با أو ، وغلبه كنندهء كسيست كه عداوت نمايد أو را ، هر كه توكل