ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )
248
شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )
عقل و تصرّف كردن در آن كاهش مىيابد . در اين صورت گويا اين آرزوها كالاهاى آنان است كه انتظارش را مىكشند . و همان طورى كه بازرگان چشم به راه است تا سرمايه اى را كه براى كسب و تجارت فرستاده به دستش برسد . اين افراد آرزومند كه انتظار بى مورد دارند آرزومندند كه به خواسته ها و خوشيهاى گوناگونى كه رسيدن به آن را قطعى مىپنداشتند دست يابند . اين آرزوها آن چنان در نظر آنها قطعى بوده است كه آنان را از انجام كارهايى كه براى خودشان مهمّ بوده است مانع شده است چه رسد كه به كار دين و واجبات آن كه موجب نزديك شدن به خداست بپردازند . بنا بر اين بر خردمندى كه به راز اين سرمايه پى ببرد و از زيان آن آگاه شود ، لازم است از آن روى بگرداند و انديشه اش را به بهره ور شدن از گوهرهاى عقلانى و سودهاى ارزندهء نفسانى خالص گرداند و بدان اختصاص دهد . چون تجارت سودمند همين است و از پيروى شيطان خود ، در زيبا جلوه دادن سرمايه هاى ياد شده بگريزد . زيرا هر كه سرمايه اش چنين خيالاتى باشد هيچ شبى را صبح نكند جز اين كه در اسارت شيطان است و در كسبش دچار خسران و همواره چشمش از دريافت حقايق ناتوان است . و دست خردش نمىتواند ميوه هاى بهشت را بر دارد . اى كاش فلان شخص را به عنوان دوست خود بر نگزيده بودم . ( 1 ) مرا گمراه كرد از تمسّك به قرآن پس از آن كه قرآن بر من آمد . و شيطان آدمى را خوار مىسازد . سرپرست حفظ و نگهدارى از همهء لغزشها خداوند منّان است . كلمهء سى و هشتم گفتار آن حضرت عليه السلام لا شرف اعلى من الاسلام هيچ شرفى برتر و والاتر از اسلام نيست . شرف ، بلندى و برترى است و اسلام در لغت به معناى مطيع بودن و از نظر اصطلاح دينى تسليم بودن در برابر اوامر و نواهى شرعى و پذيرفتن آنها و به اندازهء توان و كوشش به كار بستن آنها مىباشد . و پيش از اين دانستى كه هدف نهايى از اسلام رسيدن به خداى يكتا و دست يا بى به نشيمنگاه صدق است .
--> ( 1 ) فرقان 26 - 25 .