ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )

240

شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )

كرديم و معلوم شد كه چگونه سپاسگزارى وسيله اى براى فرود آمدن نعمتهاى الهى و علَّت پيوستگى و دوام آنهاست و خداوند در قرآن بدان اشاره فرموده است : اگر سپاسگزار باشيد نعمتتان را افزون كنم ( 1 ) ، و كمى شكر و قطع شدن سپاس نعمت موجب قطع شدن نعمت و شايستگى عذاب مىشود چون نفس با سرگرم شدن به كارهاى ضدّ سپاسگزارى و روى گرداندن از آن آلوده مىشود و خداوند بدان اشاره فرموده است : اگر ناسپاسى كنيد كيفرم سخت است ( 2 ) و نيز فرموده است : هر كه سپاسگزار باشد سپاس او به نفع خودش مىباشد ( 3 ) يعنى سود سپاسگزارى به خودش باز مىگردد يعنى آمادهء پذيرش بخششهاى خوب حق مىشود اگر شما خداى را مىپرستيد او را سپاسگزارى كنيد ( 4 ) بنا بر اين سپاسگزارى كاملترين عبادتى است كه نفس با آن پاك و شايستهء خشنودى ذات حق مىگردد ، و راه يافتن به درخواست آنچه خداى را خشنود مىسازد كار خداست ، كه او سرپرست توفيق است . كلمه سى و سوّم گفتار امام عليه السلام : اكثر مصارع العقول تحت بروق الاطماع بيشترين جاهايى كه خردها بر زمين مىافتند جايى است كه طمعها پديد مىآيند . صرع فلان فلانا ، وقتى گفته مىشود كه مثلا احمد بر محمود غالب آيد و او را بر زمين بيافكند . مصارع ، جمع مصرع است و اسم مكان و محل وقوع فعل مىباشد . منظور از مواضع افتادن خردها ، مواضعى است كه عقول به خطا مىروند . مقصود از درخشيدن طمع آن است كه آدمى مىپندارد ، به دست آمدن امورى كه از آنها بهره مىبرد برايش ممكن است ، در نتيجه علاقمند به فراهم آوردن آن مىشود . منظور امام عليه السلام در اين جا هشدار دادن به انسان است كه وقتى طمعها بر او ظاهر مىشوند استوار و مقاوم باشد تا بدانها مايل نگردد و جز به طمعهايى كه شايسته است به گونه اى شايسته نزديك نشود . حضرت اين نكته را ياد آور مىشود كه سر چشمه و آغاز بيشتر

--> ( 1 ) ابراهيم ( 14 ) آيه 7 . ( 2 ) ابراهيم ( 14 ) آخر آيه 7 . ( 3 ) لقمان ( 39 ) آيه 12 و نحل ( 27 ) آيه 40 . ( 4 ) بقره ( 2 ) آيه 172 .