ابن ميثم البحراني ( مترجم : صاحبي )

222

شرح مئة كلمة لأمير المؤمنين ( ع ) ( فارسي )

و مناسبت تشبيه آشكار است و در اين مورد يكى از هتاكَّان مىگويد : اى مردم هر كه برايش اسبى است بايد بر آن سوار شود در حالى كه مردم در خوابند و زينى را كه تنگ ندارد محكم كند و بايد با نيزه اى بزند كه سرش نرم است ( 1 ) . ، نامى براى انتهاى قضيب مىباشد در پشت دبر و حضرت ( ع ) مجازا دبر را بر آن اطلاق كرده است اين مجاز از باب اطلاق كردن نام مجاور شيء بر آن شيء مىباشد بداءة سخن زشت است ، و دليل اين كه عجان را اختصاصا ذكر كرده است و اطراف دبر را ياد نكرده اين است كه در اين لطيفه و نكته باريكى است و آن اين كه علَّت لذّت بردن مفعول از آن كار فقط اصطكاك قضيب فاعل لواط با انتهاى قضيب مفعول است و همان عجان مفعول است ( وسط آلت و دبر ) كه لازمه اش جنبش شهوت و سبب انزال مىشود و بقيه اطراف قضيب اين طور نيست به همان لحاظ امام ( ع ) آن را مخصوص به ذكر قرار داده و غير آن را ياد نكرده است ، امّا توضيح ملازمه ميان دو جزء اين قضيّه شرطيّه آن است كه چون دبر پستترين و زشتترين جاى آدمى است و سرشت انسان بر پوشاندن آن است زيرا بشر ذاتا هر چيزى را كه آشكار شدنش زشت و در ميان مردم پستى و نقص شمرده مىشود مىپوشاند ، و نيز آشكار ساختن شيء زيبا و شتاب در كامل كردن هر چيزى كه كمال و فضيلت شمرده مىشود ذاتى اوست ، پس هر گاه انسانى را فرض كنى كه به اين كار متصف شود به سبب اين كه اسباب آن پديد آمده است ، ( اقدام به لواط دادن كند ) چون نيروى شهوانيش براى انجام آن بجنبد عقلش مغلوب شهوتش مىشود و در فرمانبرى از شهوت آن را به پذيرش كارى سوق مىدهد كه در ميان مردم به زشتى مشهور است و به آنچه بر اساس فطرتش از آن تنفّر دارد كه عبارت است از ننگ و زشتى و دشنام واقعى و نكوهش زشت در ميان مردم و به آن خو مىگيرد و آن را انكار نمىكند و از آن تنفّر ندارد بلكه بسا مىشود كه به هيأت زنانى در مىآيد كه بر اساس اصل طبيعت مورد وطى واقع مىشوند ، و آن را نيكو مىشمارد و بدان خو مىگيرد و هر گاه چنان شود نفس خويش را به خاطر ترس از نكوهش و پرهيز از انجام دادن زشتترين كار بد و مشهور شدنش به آن كار از روى خشنودى و محبت ، محدود نمىسازد ، در اين صورت بى شرمى در صورت و چشم و زبان برايش حاصل مىشود چون در

--> ( 1 ) يا ايّها الناس من كانت له فرس فليركتن عليها نومة الناس و ليشددنّ بسرج لاحزام له و ليطعننّ برمچ لين الراس